Lezers nog onverschillig en snel uitgekeken op 'onthullingen'; Spaans roddelblad kloon van Bild

MADRID, 27 APRIL. Vijftien jaar geleden exporteerden de Duitse sociaal-democraten onder leiding van Willy Brandt hun politieke organisatiemodel naar Spanje.

En met succes: het petekind van de SPD, de arbeiderspartij van Felipe Gonzalez, is al negen jaar onafgebroken aan de macht. Onlangs werd het land rijp geoordeeld voor een tweede verworvenheid van het Wirtschaftswunder: een boulevarddagblad. De peetoom heet dit keer Springer Verlag en de boreling is een kloon van de Bild Zeitung, met een oplage van vijf miljoen exemplaren per dag de meestgelezen krant van de bondsrepubliek.

Sinds maandag 8 april is in de kiosken en supermarkten van Spanje Claro te verkrijgen, een dagelijks roddelblad dat in zijn redactionele beginselverklaring heeft beloofd de lezer geen seconde te vervelen.

Sex, sport en sensatie zijn de middelen waarmee Claro dit doel hoopt te bereiken. In een opmaak die regelrecht van Bild is overgenomen, compleet met het rode logo en de wirwar van dikke balken en lijnen op de voorpagina, is het 'nieuws' zoals dat door andere kranten wordt gedefinieerd slechts een bescheiden plaats toebedacht. De strapatsen van Bush, Gonzalez en Saddam Hussein worden alleen royaal onder de aandacht gebracht als ze iets te maken hebben met hun priveleven: hoeveel vissen de Amerikaanse president tijdens zijn laatste vakantie ving bijvoorbeeld, of het succes dat de Spaanse eerste minister heeft met zijn zelfgekweekte bonsai-boompjes. “Wij willen de maatschappij niet veranderen, wij beschrijven haar alleen”, zegt hoofdredacteur Ferran Monegal.

Claro wordt gemaakt in een groot kantoorgebouw aan de rand van Madrid waar een honderdvijftigtal redacteuren dagelijks samenklontert rond een harde kern van Duitse gastarbeiders die onderricht geven in selectie en verwerking van het nieuws. Net als in de hoofdkwartieren van Bild worden de redacteuren dag en nacht van voedsel en drank voorzien, zodat zij hun arbeid niet hoeven onderbreken voor een gang naar kantine of restaurant. Zelfs de verschillende werkruimten en afdelingen hebben in een aantal gevallen hun Duitse naam behouden.

Volgens Monegal is de hulp uit de Bondsrepubliek onontbeerlijk, omdat tijdens de voorbereidingsperiode van anderhalf jaar is gebleken, dat in Spanje nauwelijks journalisten te vinden zijn met begrip voor het fenomeen boulevardpers. “De Spaanse pers was tot dusver eenzijdig ontwikkeld”, aldus de hoofdredacteur. “We konden geen ervaren mensen vinden die voldoende open en onbevooroordeeld waren om hun manier van werken ingrijpend te veranderen.”

Inderdaad was de Spaanse dagbladpers, ongeacht haar politieke richting, tot de komst van Claro een toonbeeld van seriositeit. Roddel en sensatie waren uitsluitend het werkterrein van een aantal weekbladen, die gezamenlijk als la prensa de corazon (de pers van het hart) plegen te worden aangeduid. Deze situatie was niet alleen te danken aan het kwaliteitsbewustzijn van uitgevers en journalisten, maar vooral aan de omstandigheid dat mensen met een lagere opleiding en een gering inkomen in het geheel niet gewend zijn om kranten te lezen. Tweederde van de volwassen Spanjaarden ziet nooit een dagblad in; per duizend inwoners worden er dagelijks 79 kranten verkocht, terwijl dat aantal in Nederland op meer dan driehonderd ligt. Axel Springer placht te zeggen dat hij de Duitsers had “leren lezen” en hetzelfde wil Claro nu voor Spanje doen.

Daartoe hebben Springer Verlag en de Spaanse partner Prensa Espanola tot dusver samen al ruim vijfentwintig miljoen gulden geinvesteerd.

Niet alleen in personeel en kantoorruimte, maar ook door de aanschaf van drie kleurendrukkerijen die het nieuwe blad tegelijkertijd in Madrid, Barcelona en Cadiz kunnen vervaardigen. Omdat het doel van de gezamenlijke onderneming niets meer of minder is dan een ingrijpende wijziging van het Spaanse medialandschap is de beginoplage van Claro meteen op 615.000 exemplaren gesteld, waarmee het blad vanaf de eerste dag van verschijnen de grootste krant van Spanje was.

Uiteraard is het nog te vroeg om over succes of falen van de onderneming te kunnen oordelen. De eerste reacties van het potentiele lezerspubliek zijn echter niet zozeer negatief alswel onverschillig.

Kioskhouders in het centrum van de Spaanse hoofdstad hebben niets gemerkt van een toeloop van geheel nieuwe klanten en ervaren lezers die het blad uit nieuwsgierigheid hebben aangeschaft, zijn snel uitgekeken op 'onthullingen' als “Charles en Diana slapen niet meer in hetzelfde bed” of “Familie laat as van oma in taxi liggen”. De uitgever heeft echter aangekondigd dat het blad drie jaar de tijd krijgt om zich te bewijzen. Bij Springer Verlag, dat nu meer dan de helft van zijn buitenlandse investeringen in Spanje realiseert, is men er nog lang niet van overtuigd dat er wel degelijk verschillen bestaan tussen Berlijn en Barcelona, of tussen Hamburg en Madrid.