Dankert: EG moet O-Europa meer helpen

DEN HAAG, 27 APRIL. De Europese Gemeenschap moet meer doen voor Oost-Europa. Staatssecretaris Dankert van Europese zaken zei vandaag tijdens een PvdA-discussiebijeenkomst dat er wat middelenoverdracht en wat het bieden van toekomstperspectieven betreft de Twaalf de Oosteuropese landen niet in de kou mogen laten staan.

Er kan meer geld heen en Nederland moet zich er voor inzetten dat organisaties als EG, Westeuropese Unie, CVSE, Raad van Europa, VN, OESO en de Groep van 24 Oosteuropese landen opnemen of er zich mee associeren, “met name om tegemoet te komen aan het gevoel van dakloosheid”. Als dat niet gebeurt, bestaat er naar Dankerts inzicht gevaar voor wat hij noemt “hernationalisering van betrekkingen”.

Als gevolg daarvan zouden een aantal dynamische ontwikkelingen binnen het Europese continent op hun beloop worden gelaten, in het bijzonder het proces naar pluriforme en markt-gerichte samenlevingen in Oost-Europa. De Europese Gemeenschap moet daarbij, ook tegenover de andere internationale organisaties, een coordinerende rol vervullen.

Aan een volledig lidmaatschap van de EG zijn de Oosteuropese landen nog niet toe, zo kan men uit Dankerts woorden opmaken. Zij kunnen nog niet voldoen aan de verplichtingen die dat lidmaatschap met zich meebrengt. Hij ziet bovendien meer in associatie-akkoorden dan in het systeem van 'geaffilieerd lidmaatschap', zoals de Nederlandse Euro-commissaris Andriessen dat onlangs heeft voorgesteld. De eisen voor associatie zijn al zwaar genoeg, maar wel heel erg noodzakelijk voor de Oosteuropese landen, in het bijzonder om aansluiting te vinden bij het wereld-handelssysteem.

Een perspectief voor toetreding op langere termijn kan volgens Dankert op dit moment ook slechts worden geboden aan Polen, Hongarije en Tsjechoslowakije. De andere landen moeten nog een verder transformatieproces doormaken, niet in het minst ook wat betreft hun democratische verhoudingen.