Begin deze maand is in Californie op 90-jarige ...

Begin deze maand is in Californie op 90-jarige leeftijd Charles Goren overleden.

Als geen ander na Ely Culbertson is Goren de verpersoonlijking van het bridgespel geweest. Hoewel hij voor talloze bridgers al jarenlang 'Mr.

Bridge' was, werd hem deze 'titel' in 1969 zelfs officieel door de Amerikaanse bridgebond verleend. Gorens positie in de bridgewereld valt in een aantal opzichten te vergelijken met die van zijn voorganger Culbertson. Wat Culbertson voor het bridgespel en voor de verbreiding ervan heeft betekend in de jaren '30, heeft Goren in de jaren na de tweede wereldoorlog zeker geevenaard, zij het op een andere manier en met andere middelen. Goren heeft zich eind jaren '60 uit de bridgewereld teruggetrokken om het laatste deel van zijn leven in vrijwel volledige afzondering door te brengen. Men zegt dat hij aan toenemend geheugenverlies is gaan lijden, en zijn naam is de laatste 20 jaar steeds meer een legende geworden.

Goren kon na W.O. II de macht van Culbertson overnemen doordat hij hem met zijn eigen wapens versloeg, namelijk die der psychologie. De basis van Culbertsons biedsysteem werd gevormd door de Honor Tricks, de honneurtrekken (moderne generaties bridgers zullen niet eens meer weten wat dat zijn), die de waarde van een hand bepaalden. Goren zag nog niet eens zo zeer in dat die honneurtrekken in veel gevallen een te onnauwkeurig beeld van de kracht van een hand gaven, maar besefte vooral dat het moeten werken met halve honneurtrekken en met pluswaarden - zeg maar kwart honneurtrekken - voor het grote bridgespelende publiek niet erg aantrekkelijk was. Een eenvoudige methode om een hand te waarderen met ronde getallen zou veel meer aanspreken. Het zou een argument van Culbertson zelf kunnen zijn geweest, en had Culbertsons hoofd aan het eind van de jaren '30 nog maar een beetje naar bridge gestaan en in ieder geval minder naar wereldpolitiek, dan zou hij zeker tijdig zijn eigen honneurtrekken hebben ingeruild tegen een beter idee.

Dat idee lag bovendien al lang klaar: de honneurpuntentelling. Deze telling - een aas telt voor 4 punten, een heer voor 3, een vrouw voor 2 en een boer voor 1 - was al in 1915 door Bryant McCampbell ontwikkeld, maar het was Milton Work, naar wie de telling ook is genoemd, die haar in publikaties begon te propageren. Hij beperkte de toepassing ervan echter tot SA-contracten en trok bovendien voor het biedsysteem niet steeds de juiste conclusies uit deze kaartwaardering.

Hoe Goren dat wel deed, zullen we volgende week zien. Nu toon ik u graag een klassiek geworden Goren-spel:

(zie diagram 1)

(Schoppen) V 10 4 (Harten) 7 4 2 (Ruiten) B 7 3 2 (Klaver) H V 8

(Schoppen) B 8 7 6 5 (Harten) B (Ruiten) 8 (Klaver) A 10 9 7 3 2

(Schoppen) 9 3 (Harten) 10 5 3 (Ruiten) V 10 9 4 (Klaver) B 6 5 4

(Schoppen) A H 2 (Harten) A H V 9 8 6 (Ruiten) A H 6 5 (Klaver) -

Conform het Gorensysteem opende Goren de Z-hand met een mancheforcing 2-(Harten)-bod, W volgde met 3 (Klaver) en Gorens partner, Olive Peterson, een van de sterkste Amerikaanse speelsters uit de jaren '40, had voldoende kracht om 3 (Harten) te bieden. Dat was voor Goren genoeg om via cuebids (4 (Ruiten) en na N's 4 (Harten) nog eens 4 (Schoppen)) de mogelijkheden voor grootslem te onderzoeken. Maar N had haar voornaamste honneurkracht in (Klaver) zitten, zodat na haar ontmoedigende 5 (Harten) Goren met 6 (Harten) moest volstaan. W kwam met (Harten) B uit, Goren trok de troeven en incasseerde (Ruiten) A-H, waardoor het slechte zitsel in deze kleur bleek. Het contract lijkt nu hopeloos, maar zo dacht Goren er niet over. Hij ging verder met (Schoppen) A en sneed vervolgens met (Schoppen) 10 op W's (Schoppen) B! Die ogenschijnlijk onnodige snit was een essentiele voorwaarde om de volgende manoeuvre te doen slagen. Hij speelde namelijk (Klaver) H van tafel en gooide hierop uit de hand (Schoppen) H weg!! Zie wat deze spektakulaire deblokkade tot gevolg had: W, aan slag met (Klaver) A, kon niets anders dan (Schoppen) of (Klaver) naspelen waardoor op N's (Schoppen) V en (Klaver) V de beide (Ruiten)-verliezers in de Z-hand konden worden opgeruimd. Zoals het schaakspel zijn onsterfelijke partijen kent, wordt dit spel tot de onsterfelijke spellen uit de bridgegeschiedenis gerekend. Pas veel later is door Terence Reese deze techniek om via een hoge kaart in de hand van een tegenstander de entreeloze dummy te bereiken de 'steppingstone'-techniek genoemd.

Het lijkt overigens of W door 'tweede hand hoog' in de 2de (Schoppen)-ronde te spelen en dus (Schoppen) B bij te spelen roet in het eten kan gooien, maar dat is schijn. N's (Schoppen) 10 gaat dan dezelfde funktie vervullen als in werkelijkheid (Schoppen) V. Eric Rodwells Bols Tip van verleden jaar 'Tweede hand hoog?' had wel een rol kunnen spelen in een ander beroemd spel van Goren, maar laat ik eerst nog zeggen dat Goren aan het 6-(Harten)-contract gemengde herinneringen is blijven bewaren: aan de andere tafel werd namelijk 7 (Harten) geboden, waartegen W met (Klaver) A uitkwam...

(zie diagram 2)

(Schoppen) 10 (Harten) A B 9 6 (Ruiten) A B 3 (Klaver) H V B 10 5

(Schoppen) H V 3 (Harten) H 10 8 7 (Ruiten) 10 9 8 (Klaver) 4 3 2

(Schoppen) 5 4 (Harten) 5 3 2 (Ruiten) 6 5 4 2 (Klaver) 9 8 7 6

(Schoppen) A B 9 8 7 6 2 (Harten) V 4 (Ruiten) H V 7 (Klaver) A

Tegen de tot Amerikaan genaturaliseerde Duitse (ex-)baron Waldemar von Zedtwitz bereikte Goren (Z) 6(F)(Schoppen) (1(F)(Schoppen) - 2 (Klaver), 3(F)(Schoppen) - 3 SA, 4(F)(Schoppen) - 5(F)(Schoppen) - 6(F)(Schoppen)). Von Zedtwitz, ook een van de Godfathers van het bridgespel, meende zich als W een doublet te kunnen veroorloven. Goren nam de (Ruiten)-uitkomst in die hand, incasseerde (Klaver) A, speelde (Harten) 4 en sneed met (Harten) B om vervolgens een vrije (Klaver) in de hand te troeven. Nu volgde (Ruiten) H overgenomen met (Ruiten) A, (Klaver) troef, (Harten) A, (Harten) troef, (Ruiten) B, (Harten) troef en (Schoppen) 9 uit de hand. W mocht nemen, maar moest nu in Z's (Schoppen) A-B trekken! Schitterend gespeeld, maar Von Zedtwitz had in de 1ste (Harten)-ronde meteen (Harten) H moeten bijspelen om te voorkomen dat Goren in (Harten) twee entrees op tafel kon gebruiken.