Picasso

In zijn interessante artikel in het CS van 12 april over de Picassobiografie van John Richardson schrijft K. Schippers onder meer over het verblijf van Picasso in Schoorl voor de Eerste Wereldoorlog.

Het is misschien aardig om hierover enkele nadere bijzonderheden te geven. Ik heb jaren geleden wat naspeuringen gedaan over Picasso in Schoorl en ben toen gestuit op enkele 'volksverhalen' uit die periode die niet zo makkelijk te controleren zijn geweest. Toch zijn die verhalen wel de moeite waard.

In een van die verhalen speelt de journalist Tom Schilperoort ook een rol. Hij was kennelijk bevriend met Picasso en via hem kwam de schilder naar Schoorl. Hij nam zijn intrek in een klein huisje langs het Noordhollands kanaal en de bewoners van Schoorl keken met argwanende blikken naar deze donkere vreemdeling, die af en toe de boel nog wel eens op stelten kon zetten.

Ook is er sprake van een huisje dat nu nog in gebruik is bij de antroposofen aan de Duinweg, vlak tegenover het huidige Klein Zwitserland. In Schoorl vond Picasso inderdaad een meisje dat naakt, maar wel met een 'hulletje' op haar hoofd, voor hem wilde poseren. Dat gebeurde altijd op een rustig uur als niemand aan de deur kon komen.

Picasso heeft natuurlijk meer Hollandse meisjes geschilderd. Les trois Hollandaises is daar een voorbeeld van. Maar het gaat hier om La Hollandaise nude.

Op een bepaalde dag dat Picasso weer met zijn model aan het werk was, gebeurde er het volgende. In het dorp was de bakkersoven uitgevallen en moest opnieuw worden opgestookt met de gebruikelijke takkenbossen.

Dat vergde zoveel tijd dat het brood veel later uit de oven kon komen en ook pas later werd rondgebracht.

Zoals altijd liep de bakkersjongen ook bij Picasso binnen en zag plotseling het naakte Schoorlse meisje op een stoel zitten terwijl Picasso aan het schilderen was. De jongen blikte zonder te verblozen het meisje aan en vertrok. Pas later zou hij de beide broers (die inmiddels zijn overleden) van het meisje hebben gechanteerd. Naakt was in die dagen een schande, zeker bij boeren. Nu beschikt Schoorl over een van de grootste naaktstranden. Die chantage schijnt een tijdje te hebben aangehouden totdat het beide broers te gortig werd. Ze besloten er een eind aan te maken. De bakkersjongen werd later onder de vlotbrug gevonden, verdronken. Later werd onthuld dat het lichaam van de jongen rechtopstaand door de duikers naar boven was gehaald. Zijn rubberlaarzen zouden vol met kiezelstenen hebben gezeten om hem te laten zinken.

Over het verblijf van Picasso in Schoorl heb ik overigens een paginagroot artikel geschreven in de Alkmaarse Courant in de rubriek 'Wij in Noord Holland' (25-4-1973). Ik publiceerde daarin ook een foto van een onbekende Picasso uit 1905, die in particuliere handen was en voor de 'wereld' dus onbekend. Maar wel een uit de blauwe periode. Ik meen dat prof. Jaffe dat nog heeft bevestigd.