Nationaliteit van de winnaar telt niet meer

ROTTERDAM, 26 APRIL. Elke wedstrijdorganisatie verlangt naar sprekende namen op haar erelijst. Koersdirecteur Herman Krott van de Amstel Goldrace kijkt al 26 jaar uit naar een Italiaanse winnaar. Bijna alles heeft de Amsterdammer in het verleden in het werk gesteld om Italianen aan de start te krijgen. Dat lukte hem regelmatig, maar meer dan een paar staaltjes hardfietsen van Francesco Moser zat er nooit in. Dit jaar heeft de leider van de enige Nederlandse klassieker zijn hoop gevestigd op Argentin, Ballerini en Chiappucci, de helden van het hedendaagse wielrennen. Italianen.

Of de Italiaanse overheersing, hoewel Bugno heeft moeten afzeggen, zich in Limburg opnieuw zal manifesteren, hangt voor een belangrijk deel af van de Nederlandse ploegen. Hun leiders (Raas, Gisbers, Planckaert en Priem) beseffen de noodzaak van een publicitair aantrekkelijke overwinning in eigen land. Vooral dit seizoen zijn ze er bovendien (op Raas na, met Van Hooydonck als winnaar in Vlaanderen) tot nu toe bekaaid vanaf gekomen. Winst in de Goldrace kan een verloren voorjaar nog enigszins goedmaken.

De kans dat een van de Nederlandse teams (en vooral een van hun Nederlandse renners) morgen op de Maasboulevard in Maastricht met de overwinning gaat strijken is statistisch gezien uitermate groot. In 25 jaar Goldrace won veertien keer een Nederlander, de laatste veertien jaar liefst elfmaal. Hinault (1981), Anderson (1983) en Van Lancker (1989) verstoorden bijna het idee dat de Goldrace slechts voor Nederlandse renners (of ploegen cq sponsors) interessant is en dat de organisatie slechts gebaat is bij Nederlandse winnaars.

Slechts eenmaal redde een Nederlandse overwinning het gezicht van de Nederlandse wielersport in de voorjaarsklassiekers - voor wie zich daarover zorgen maakt. Vorig jaar verzachtte Van der Poel 'het leed'

door met een banddikte de Belg Roosen op de eindstreep te verslaan. Daarvoor waren de Nederlanders niet verder gekomen dan derde plaatsen van Talen en Rooks, een vierde van Maassen en een vijfde van weer Rooks. Dit jaar moeten de Nederlanders zich troosten met een vijfde plaats van Nijdam in de Omloop Het Volk (hoewel geen A-klassieker), een eveneens vijfde van Maassen in de Ronde van Vlaanderen en een zevende van Verhoeven in Parijs-Roubaix.

De neergaande lijn in de prestatiecurve zette zich eigenlijk al vorig jaar in. Hoewel twee jaar geleden Solleveld al door een zege in Gent-Wevelgem (geen A-klassieker) de eer moest redden. Maar met tweede plaatsen van Maassen in de Ronde van Vlaanderen en Rooks in de Waalse Pijl (ook geen A-klassieker) stonden er nog Nederlanders op de foto, zoals dat in de wielersport wordt gezegd.

Of het nu zo slecht is gesteld met de Nederlandse klassieker-renners is nog de vraag. Een feit is dat er geen specialisten meer zijn van het kaliber Raas en Kuiper en dat Van der Poel (drie A-klassieker-overwinningen) op zijn retour lijkt. Daarnaast maakt Rooks (twee A-overwinningen) als gevolg van een rugblessure een herstelperiode door, zit een kandidaat-winnaar als Theunisse door een paar slordige medische indicaties een schorsing uit, lijkt Nederlands beste wielrenner Breukink zich toe te leggen op tijdritten en de Tour de France en blijken Nijdam, Talen, Maassen (alle drie 26) nog niet rijp genoeg.

Maar misschien was de klaagzang wel niet aangeheven als Talen in Parijs-Roubaix in de slotfase bij Ballerini en Madiot was gebleven en hij het duo in een soepele sprint op de wielerbaan van Roubaix had verslagen. Of wanneer Verhoeven en Pieters in de laatste kilometer van Gent-Wevelgem in een onderlinge sprint om de overwinning hadden kunnen strijden, of Nijdam vervolgens met zijn solo uit de greep van Abdoesjaparov, Cipollini en de andere sprinters was gebleven.

Voor nationalistische gevoelens is in de tegenwoordige wielersport nauwelijks plaats meer. Italiaanse liefhebbers kunnen weliswaar tot tranen geroerd Chiappucci omhelzen na een triomf in Sanremo, Belgische journalisten gaan op de koffie bij Van Hooydonck, de Belgische winnaar van de Ronde van Vlaanderen, en de Franse pers roept - zoals alleen zij dat meent te moeten doen - Madiot na diens succesvolle solo in Parijs-Roubaix uit tot 's werelds beste wielrenner. Wanneer de Goldrace door een Nederlander wordt gewonnen, zal dat slechts de redder van het slechte voorjaar zijn.

Voor ploegleiders en met name sponsors is het niet belangrijk van welke nationaliteit hun winnaar is. De Nederlander Raas zit op rozen na de overwinning van zijn Belgische renner Van Hooydonck in Vlaanderen, de Belg Planckaert (of de Nederlander Post) zal uiterst tevreden zijn met een Italiaanse winnaar (Fondriest), Gisbers zal zijn Ierse (Kelly) of Mexicaanse (Alcala) winnaar evenveel koesteren als Breukink of Verhoeven, en Priem en zijn sponsor zullen opgelucht de triomf van een Rus (Konisjev) begroeten.

De meeste Nederlandse ploegleiders maken zich weinig zorgen over een dalende prestatiecurve van de Nederlanders. Of het enorme salaris nu aan een buitenlander of een Nederlander moet worden uitgegeven, het maakt hen niet zoveel uit. Ze hebben er slechts baat bij dat hun sponsor tevreden is. Nederlandse renners kunnen nog altijd als knecht dienen. Erg begaan bij de ontwikkeling van talentvolle amateurs, zijn ze niet. Jan Gisbers is enigszins betrokken, maar meent dat hij te weinig tijd heeft om zich met het opleiden van de jeugd bezig te houden. “Als ik jeugd ga begeleiden, investeer ik voor de concurrentie, want die koopt de jonge talenten gewoon weg. En zo denken anderen er ook over”, weet Peter Post.

Herman Krott, jarenlang ploegleider van het sterke Amstel-amateurteam, verwijst altijd naar de jaren zeventig en tachtig. In amateurploegen als Amstel, Van Erp, Gazelle en Batavus waren de grootste talenten samengebundeld, waardoor sprake was van een felle concurrentiestrijd.

Dat was een goede opleiding, weet de man die Zoetemelk, Kuiper en Knetemann onder zijn hoede had. Post veronderstelt dat de jonge renners te snel prof worden, alleen maar zo snel mogelijk geld willen verdienen, met een handvol overwinningen al tevreden zijn en vervolgens contracten met astronomische salarissen eisen en krijgen.

Gisbers neemt graag jonge profs en vraagt ze geduld te hebben.

Een belangrijke oorzaak van de terugval van de Nederlandse wielrenners is vooral de mondialisering. Niet alleen Nederland, Belgie, Frankrijk en Italie maken meer de dienst uit. Zwitsers, Spanjaarden, Russen, Skandinaviers, Australiers, Duitsers en Amerikanen hebben massaal hun plaatsje gevonden in het peloton. De invoering van het puntensysteem en de wereldbekerformule hebben bovendien Italianen gedwongen over hun landgrenzen te trekken, met alle gevolgen vandien.

Twee jaar geleden was Italie een diep gezonken wielernatie. Francesco Moser hield dank zij zijn op wetenschappelijk basis gestoelde trainingsbegeleiding het Italiaanse wielrennen nog even in een zoete droom. Maar na zijn vertrek dreigden sponsors zich terug te trekken bij gebrek aan opvolgers van Moser. Oude renners en ploegleiders bogen zich over de oorzaken, maar kwamen nauwelijks tot een heilzame medicatie.

Plotseling braken vorig jaar Bugno, Argentin, Ballerini, Fondriest, Giovannetti en Chiappucci door, een generatie wielrenners die vijf jaar geleden bij de amateurs al te boek stond als uiterst talentvol.

Het gevolg van harder trainen, betere begeleiding? Misschien gewoon toeval. In het beloofde wielerland is weer als vanouds alles mogelijk.

Universiteiten houden zich graag bezig met de ontwikkeling van trainingsmethoden, elke ploeg heeft een sportarts in dienst, sponsors staan weer in de rij.

Zal Nederland, het fietsland bij uitstek, binnenkort weer glorieren in de klassiekers? In de laatste vijf jaar nam een toonaangevende generatie Nederlandse renners afscheid: Raas, Zoetemelk, Kuiper en Knetemann. Zo'n lichting komt misschien eens in de twintig jaar voor of is gewoon uniek.

.

tabel:

Nederlanders in voorjaarsklassiekers 1980 Omloop Het Volk: 4. Raas; Milaan-Sanremo 3. Raas; Ronde van Vlaanderen: 3. Raas; Gent-Wevelgem: 1. Lubberding; Parijs-Roubaix: 10. Piet van Katwijk; Waalse Pijl: 6.

Lubberding; Luik-Bastenaken-Luik: 2. Kuiper; Amstel Goldrace: 1. Raas.

1981 Omloop Het Volk: 1. Raas; Milaan-Sanremo: 21. Leo van Vliet; Ronde van Vlaanderen: 1. Kuiper; Gent-Wevelgem: 1. Raas; Parijs-Roubaix: 6. Kuiper; Waalse Pijl: 2. Van der Poel; Luik-Bastenaken-Luik: 8. Oosterbosch; Amstel Goldrace: 5. Maas.

1982 Omloop Het Volk: 6. Raas; Milaan-Sanremo: 9. Leo van Vliet; Ronde van Vlaanderen: 10. Van der Velde; Gent-Wevelgem: 7. Van der Velde; Parijs-Roubaix: 1. Raas; Waalse Pijl: 4. Wijnands; Luik-Bastenaken-Luik: 6. Van der Velde; Amstel Goldrace: 1. Raas.

1983 Omloop Het Volk: 3. Raas; Milaan-Sanremo: 3. Raas; Ronde van Vlaanderen: 1. Raas; Gent-Wevelgem: 1. Leo van Vliet; Parijs-Roubaix: 1. Kuiper; Waalse Pijl: 6. Zoetemelk; Luik-Bastenaken-Luik: 1. Rooks; Amstel Goldrace: 3. Raas.

1984 Omloop Het Volk: 5. Lammertink; Milaan-Sanremo: 11. Van der Velde; Ronde van Vlaanderen: 1. Lammerts; Gent-Wevelgem: 5. Wijnands; Parijs-Roubaix: 4. Van der Velde; Waalse Pijl: 3. Nieuwdorp; Luik-Bastenaken-Luik: 4. Rooks; Amstel Goldrace: 1. Hanegraaf.

1985 Omloop Het Volk: 2. Hanegraaf; Milaan-Sanremo: 1. Kuiper; Ronde van Vlaanderen: 3. Kuiper; Gent-Wevelgem: 8. Hanegraaf; Parijs-Roubaix: 8. Kuiper; Waalse Pijl: 14. Zoetemelk; Luik-Bastenaken-Luik: 10. Rooks; Amstel Goldrace: 1. Knetemann.

1986 Omloop Het Volk: afgelast; Milaan-Sanremo: 7. Van der Poel; Ronde van Vlaanderen: 1. Van der Poel; Gent-Wevelgem: 2. Poels; Parijs-Roubaix: 3. Van der Poel; Waalse Pijl: 7. Zoetemelk; Luik-Bastenaken-Luik: 2. Van der Poel; Amstel Goldrace: 1. Rooks.

1987 Omloop Het Volk: 1. Teun van Vliet; Milaan-Sanremo: 6. Teun van Vliet; Ronde van Vlaanderen: 6. Rooks; Gent-Wevelgem: 1. Teun van Vliet; Parijs-Roubaix: 8. Verhoeven; Waalse Pijl: 16. Theunisse; Luik-Bastenaken-Luik: 19. Theunisse; Amstel Goldrace: 1. Zoetemelk.

1988 Omloop Het Volk: 2. Lammerts; Milaan-Sanremo: 3. Rooks; Ronde van Vlaanderen: 3. Van der Poel; Gent-Wevelgem: 11. Nijdam; Parijs-Roubaix: 6. Van Rijen; Waalse Pijl: 3. Rooks; Luik-Bastenaken-Luik: 1. Van der Poel; Amstel Goldrace: 1. Nijdam.

1989 Omloop Het Volk: 3. Wijnands; Milaan-Sanremo: 2. Maassen; Ronde van Vlaanderen: 5. Hermans; Gent-Wevelgem: 1. Solleveld; Parijs-Roubaix: 8. Hanegraaf; Waalse Pijl: 2. Rooks; Luik-Bastenaken-Luik: 6. Rooks; Amstel Goldrace: 4. Verhoeven.

1990 Omloop Het Volk: 6. Lammerts; Milaan-Sanremo 13. Talen; Ronde van Vlaanderen: 3. Talen; Gent-Wevelgem: 4. Maassen; Parijs-Roubaix: 8.

Van der Poel; Waalse Pijl: 5. Rooks; Luik-Bastenaken-Luik: 3. Rooks; Amstel Goldrace: 1. Van der Poel.

1991 Omloop Het Volk: 5. Nijdam; Milaan-Sanremo: 11. Zanoli; Ronde van Vlaanderen: 5. Maassen; Gent-Wevelgem: 11. van der Poel; Parijs-Roubaix: 7. Verhoeven; Waalse Pijl: 15. Maassen; Luik-Bastenaken-Luik: 13. Verhoeven.