Lijn zoek

ZO NEDERLAND NOG steeds een industriebeleid heeft, dan is het niet eenvoudig daarin een lijn te ontwaren. Aan de ene kant lijkt het ministerie van economische zaken erin geslaagd met veel pijn en moeite Mitsubishi binnen te halen als grootaandeelhouder in Volvo Car. Deze onderneming moet immers weer zo'n vier miljard investeren in het ontwerp van een nieuw model.

Aan de andere kant is Philips-voorzitter Timmer samen met Siemens en Bull in Brussel druk bezig afspraken te maken om de Japanse chipproducenten de toegang tot de EG te bemoeilijken en in een klap zijn belangen in de nieuwe High-Definition-televisie, waarin het concern miljarden investeert, veilig te stellen tegenover Japanse concurrentie. Intussen staat in Eindhoven de chipfabriek van Philips - met overheidssteun gebouwd - nog in de motteballen. Nederland mag deze spiltechnologie van Philips blijkbaar wel verliezen, maar Europa niet.

Dan is daar nog European Combined Terminals (ECT). Als er een onderneming een spilfunctie in de Nederlandse economie vervult is dat ECT wel. Ook deze Rotterdamse havenonderneming heeft een paar miljard nodig om te investeren in extra overslagcapaciteit van containers.

Maar de eigenaars - Nedlloyd, Internatio-Muller en de Nederlandse Spoorwegen - hebben geen middelen beschikbaar. Internatio heeft zelfs te kennen gegeven zijn 44 procent belang te willen verkopen. Nedlloyd heeft de laatste jaren zoveel elders geinvesteerd zonder direct resultaat dat het de helft van zijn eigen aandeelhouders van zich heeft vervreemd. De Nederlandse Spoorwegen hebben geen indrukwekkende staat van dienst als het op goederenvervoer aankomt. Hoe kan ECT investeren als zijn aandeelhouders van de stukken afwillen?

HET MAAKT allemaal weinig indruk. Slechts wanneer het Britse concern BAT zijn fabriek alhier wil sluiten om de produktie elders in de EG te concentreren, is Den Haag geneigd stappen te ondernemen om te zorgen dat deze ruim honderd laagwaardige arbeidsplaatsen voor Nederland behouden blijven. Zonder zich daarbij te bekommeren om de indruk die dergelijke acties maken op potentiele buitenlandse investeerders.

Misschien kan Volvo Car als model dienen voor het industriebeleid. Misschien zijn voor ECT en voor Philips ook Japanse aandeelhouders te vinden die willen investeren in de toekomst. De noodlijdende sector goederentransport van de Nederlandse Spoorwegen zou als dochter van de Duitse Bundesbahn meer ontplooiingsmogelijkheden hebben.

Goederentransport per trein heeft in Nederland immers op nationale schaal geen toekomst. De meeste personen die de NS vervoeren stappen voor de grens alweer uit. De meeste goederen moeten de grens over.