Koningin verdwijnt uit zicht in Potsdam

BERLIJN, 26 APRIL. “En nu hebben we er echt alles aan gedaan, maar toch gaat het weer mis”, zuchtte een hoge Nederlandse ambtenaar wiens functie en vaardigheden in de protocollaire sfeer liggen. Zo iemand dus die wel weet dat staatsbezoeken het voor een belangrijk deel van de plaatjes moeten hebben, maar die tegelijkertijd wil dat die op zeer gepaste afstand worden gemaakt. De man keek wanhopig naar de kluwen van mensen, camera's en microfoons die de koninklijke gasten onzichtbaar maakten in de nauwe Mittelstrasse in het 'Hollandische Viertel' in Potsdam.

En inderdaad, koningin Beatrix en prins Claus, Bondspresident Von Weizsacker, Brandenburgs minister-president Manfred Stolpe en hun gevolg van ambassadeurs, hofpersoneel en veiligheidsmensen dreigden gistermiddag af en toe onder de voet te worden gelopen tijdens hun wandeling door dit oude stukje van Potsdam.

Niet dat de publieke belangstelling er zo groot was, want veel meer dan honderd Oostduitse burgers waren hier niet op de been om de Nederlandse koningin (jas en dito brede hoed ergens tussen apricot en zalm) te zien. Nee, het waren vooral de fotografen en de pelotons van de Duitse en Nederlandse elektronische media, met hun vele stalen trapjes, camera's en richtmicrofoons, hun sprekers, dragers en chefs, die het gezelschap geregeld insloten. Kijkend naar elkaar, kijkend naar de slachtoffers, half struikelend, met veel lawaaiig-habituele nervositeit.

Een gemengde Duits-Nederlandse ambtelijke ploeg van zo'n twintig protocollaire en visuele deskundigen had twee weken eerder het tweedaagse staatsbezoek van koningin Beatrix en prins Claus aan de Bondsrepubliek al zorgvuldig 'voorgelopen'. Niets was aan het gevaarlijke toeval overgelaten, elke straathoek, elke overstapplaats in het volle programma was onderzocht op fotografische waarde, op de eventuele kansen op vertragingen in het krappe tijdschema (dat op de minuut nauwkeurig op papier werd gezet), op veiligheidsaspecten.

Niet voorzien was daarin kennelijk dat het pas begonnen en hoogst noodzakelijke restauratiewerk in de 'Hollandische Quarre (wijk)', die in de zeventiende en achttiende eeuw is aangelegd door en voor Nederlandse arbeiders, twee weken later een verrassing zou opleveren.

Namelijk: een vernauwing van de straat op de plaats waar wegens restauratiewerk op een deel van de kinderhoofdjes een hek was gezet.

Daar was dus een onontkoombare fuik ontstaan, die de arme ambtenaar in een staat van vertwijfeling bracht.

Er gebeurde natuurlijk niet echt iets. Of het zou het volgende korte incident geweest moeten zijn: terwijl de Haagse protocol-expert besloot tot een kansloze ingreep in de kluwen, besloot president Von Weizsacker hem tot bedaren te brengen, hij nam hem bij de arm en parkeerde hem kalmpjes een paar meter verderop.

Maar afgezien van de door het koninklijk paar geduldig verdragen melee in dat straatje, met zijn ofwel net gerenoveerde of nog bedenkelijk aftandse Hollandse huisjes, liep het programma de hele dag volgens plan en dus op veilige en snelle rolletjes.

's Morgens had het koninklijk paar, dat half negen uit Nederland was vertrokken, in goed een uur tijd in Bonn in Von Weizsackers Villa Hammerschmidt de erewacht geinspecteerd, in de tuin naar de volksliederen en het 'Oranje boven' van een groepje Nederlanders geluisterd en vervolgens in het aangrenzende Bundeskanzlerambt een gesprekje en een fotosessie met kanselier Kohl voltooid. Zo konden zij, als voorzien, tijdig het vliegtuig weer in om tussen de middag in Von Weizsackers Berlijnse residentie Slot Bellevue de lunch te gebruiken.

Na de aansluitende rondrit door Oost-Berlijn (veertig minuten) volgde een korte wandeling door de Brandenburger Tor. De Berlijnse politie had de beveiliging hier trouwens zo massaal en afdoende geregeld, met flinke afzettingen aan beide kanten, dat een groep ontgoochelde Oranje-liefhebbers achter een ververwijderd dranghek hardop klaagde dat het bijna leek of de Muur er weer stond.

Maar lang konden zij niet klagen, want enkele minuten later stapten het koninklijk paar, het gevolg en de media-tros bij het Rijksdaggebouw al in helikopters van de Bundesgrenzschutz. Volgende reisdoel: Potsdam, het Hollandische Viertel en Slot Sanssouci, Frederik de Grote's mooie en uitgestrekte (maar ook nogal verwaarloosde) kopie van het voorbeeld in Versailles (drie kwartier).

Daarna: terug naar de helikopters, terug naar Berlijn (aankomst 18.15 uur). Volgende programmapunt - goed een uur later - diner met president Von Weizsacker, “passade van verdienstelijke gasten”, drie gangen, twee tafelredes. Half elf, einde eerste dag staatsbezoek.

Vertrek naar Bellin, in de deelstaat Mecklenburg-Vorpommern, op vrijdagochtend, de tweede dag van het staatsbezoek, te 08.00 uur. Bij het 'voorlopen' ging ook de tweede dag heel goed, zei die ambtelijke kenner van het moderne staatsbezoek alvast.

foto:

Terwijl koningin Beatrix bij het kasteel Sanssouci in Potsdam uitleg kreeg van de Duitse president Richard von Weizsacker, maakte de Duitse komiek Hape Kerkeling gebruik van de gelegenheid om zijn imitatie van de vorstin voor zijn televisieprogramma realistischer te maken.

(Foto's DPA)

    • J.M. Bik