Getrouwd op een Himalayatop; Barry Giffords vervolg op de roman Wild at Heart

Barry Gifford: Sailor's Holiday. The wild life of Sailor & Lula. Uitg. Random House, 344 blz. Prijs (f) 45,20

Sailor en Lula zijn terug. De Californische auteur Barry Gifford moet zich gerealiseerd hebben dat hij, na de succesvolle verfilming door David Lynch van zijn korte roman Wild at Heart, een hot property in zijn handen had met deze twee naieve geliefden die door de kritiek iets te vaak tot de Romeo en Julia van het Amerikaanse zuiden waren uitgeroepen. Want de eerste echo's van dat filmsucces zijn nog niet verstorven of daar is al Sailor's Holiday, gepast ondertiteld als 'The Wild Life of Sailor & Lula', en behelzend de vervolgavonturen van ons even toegewijde als hersenarme liefdespaar dat zich als de meneer en mevrouw Candide van de twintigste eeuw door een opeenvolging van de meest gewelddadige en hilarische gebeurtenissen beweegt.

Sailor Ripley en Lula Pace Fortune heten ze nog steeds voluit, en Gifford neemt ze mee op een trip door de tijd die, omdat er nu eenmaal toch ergens een einde moet komen, na bijna 350 pagina's een slot vindt op Sailors vijftigste verjaardag. Lula realiseert zich, in de allerlaatste regel van het boek, dat ze vergeten is hem een kadootje te geven en dat is spijtig want met een haargroeimiddel of een toupet had ze een attente beurt gemaakt.

Maar er is ook zoveel gebeurd, die dag! Het begon er al mee dat ze - voor het eerst! - een bezoek brachten aan Graceland in Memphis, maar toen Sailor hoorde dat een groot deel van de opbrengst van Elvis Presley's nalatenschap tegenwoordig (en dat tegenwoordig is dan ergens rond 2010) wordt opgeslokt door de Cultus Kerk van Myrmidon in San Diego, waar Phelps Bonfuca, die Sailor nog uit de gevangenis kent, de scepter zwaait, was voor hem de lol er af en weigerde hij geld uit te geven aan meer dan twee souvenir T-shirts. Erg veel zin in meer vertier hebben ze daarna ook al niet, want in hun hotelkamer meldt het tv-journaal dat dat aardige zestienjarige meisje met de merkwaardige naam Consuelo Whynot dat ze onderweg een lift hadden gegeven betrokken is geweest bij een bizarre schietpartij waarbij een man en een halfnaakte Indiaanse vrouw om het leven kwamen.

BROOKLYN

Komen ze thuis, zijn niet alleen alle wormen dood die Lula aan de zorgen van haar vriendin Beany had toevertrouwd maar blijkt er ook een brief bezorgd van hun zoon Pace, nu 27, die op een Himalayatop getrouwd is met Rhoda Gombrowicz uit Brooklyn, wier vader en vier broers een diamantenhandel hebben waar hij misschien wel een baan kan krijgen, later.

Maar het ergste moet nog komen: gaat de telefoon, blijkt Lula's moeder, Marietta Pace Fortune, getrouwd met Marcello Crazy Eyes Santos, eens de ongekroonde koning van de georganiseerde misdaad ten zuiden van de Mason-Dixon Line, maar nu een zwakke oude man die dan ook inderdaad tien minuten na de plechtigheid is bezweken. Om nog maar te zwijgen van Johnnie Farragut, haar andere huwelijkskandidaat, voormalig federaal agent en aspirant-misdaadverhalenschrijver, die als getuige fungeerde bij de plechtigheid, vanuit zijn ziekenhuisbed waar hij op dat moment een niertransplantatie onderging, een nier waarvoor een van de medewerkers van S&B Organ Retrieval de dag tevoren alleen maar een jonge zwarte drugsdealer had hoeven doodschieten, waarna hij 'Angelo castro e bel' uit Donizetti's Il Duca d'Alba neuriend, met het gezonde orgaan naar het vliegveld was gereden. 'Ain't no way human being's can control their own lives', filosofeert Lula dan ook hardop aan het eind van deze enerverende dag, 'and ain't no way they ever can stop tryin'.'

En dat is nog maar een dag, uit een boek dat enkele decennia omspant! Het zal duidelijk zijn: Barry Gifford kon er geen genoeg van krijgen, en heeft zijn ideetje, dat in Wild at Heart leidde tot een mooie vertelling met een onmiskenbare poetische dimensie, uitgewalst tot een hoeveelheid ongein die wanhopig stemt.

Voor de vormgeving van deze zwarte komedie heeft Gifford zich opnieuw laten inspireren door de soap opera, de tv-opvolger van het dagbladfeuilleton waarin Gifford overigens een meester zou zijn als het nog bestond. Hij schrijft in korte maar hevige scenes die de drie pagina's nooit overtreffen en die niet zelden eindigen als een tantaliserend vraagteken: wat zou er hierna gebeuren?

Microkosmos

En zoals de ware soap opera zich lijkt voort te slepen onder een stolp waar de elementen tijd en plaats zo al niet irrelevant dan toch ondergeschikt zijn geworden, zo creeert Gifford, in dit boek nog meer dan in zijn voorganger, een microkosmos waarin de jaren wel verstrijken maar de mensen niet ouder worden. Als Sailor en Lula de middelbare leeftijd hebben bereikt is zijn haar weliswaar wat aan het dunnen en heeft zij zich blijkbaar geroutineerd bekwaamd in orale seks, maar ze spreken elkaar nog even probleemloos toe als de koerende duifjes die ze ook al als tieners waren, terwijl om hen heen de misdaad op gruwelijke manieren afrekent en zelfs hun zoon en passant het verkeerde pad betreedt.

Bijna alle personages uit Wild at Heart vinden we in Sailor's Holiday terug, en dat is een andere merkwaardige karaktertrek van Giffords recente werk waarvan ik niet zo goed kan besluiten of ik het nu een verdienste moet vinden of niet: de hele godganse Verenigde Staten worden erin gereduceerd tot een soort Peyton Place waar iedereen elkaar kent en al dan niet bij toeval in elkaars vaarwater blijft zitten. Het verhaal springt moeiteloos van New Orleans naar Chicago en van Californie naar North Carolina, en als Sailors aandacht iets te lang wordt getrokken door een voorbijrijdende auto kun je er zeker van zijn dat daarin Perdita Durango aan het stuur zit, of Reggie San Pedro Sula of een van de andere cartoonfiguren uit dit boek die we in een vorig hoofdstukje nog aan de andere kant van het land tegenkwamen.

Te veel van het goede. Ik hoop dat Barry Gifford hierna niet zal zwichten voor de verleiding van een volgend deel, dat er ongetwijfeld mee zal beginnen dat we zoon Pace aantreffen in de diamantenbusiness in Brooklyn. David Lynch zou er ongetwijfeld weer een leuke film van kunnen maken, maar op papier wordt het hoofdzakelijk een beproeving.