Sobere beweging voor 'De Trap' van Andriessen

Voorstelling: Trap 5 door Stichting Dansproduktie. Programma: De Trap; choreografie: Bianca van Dillen; muziek: Louis Andriessen; En: 5 Games - without losers; choreografie: Matthew Hawkins; muziek: Roel van Oosten; decor en kostuums: Keso Dekker; lichtontwerp: Mike van de Lagemaat; begeleiding: ASKO-Ensemble o.l.v. Jurjen Hempel; medewerking: Claron McFadden (sopraan). Gezien: 24-4 Frascati, Amsterdam. Aldaar t-m 27-4, daarna op tournee.

In de afgelopen jaren heeft Stichting Dansproduktie 26 compositie-opdrachten verstrekt. Zo ontstond er een unieke samenwerking tussen de choreografe Bianca van Dillen en componisten als Henk van der Meulen, Harry de Wit, Jan Willem van Mook en Louis Andriessen. Als het even kon werd hun muziek 'live' uitgevoerd. In de produktie Trap 5 voert het voortreffelijk spelende ASKO Ensemble o.l.v. Jurjen Hempel Andriessens compositie De Trap uit en 5 Games - without losers van Roel van Oosten.

Bianca van Dillen en Louis Andriessen wilden vanaf het begin een 'trap' en 'licht'. Een weg van smalle treden die naar het paradijs zou voeren. Samen schiepen zij voor De Trap een vredige wereld. Hierin golft het leven lichtjes als een korenveld in de zomerbries. Nooit zullen er de aren worden stukgeslagen door storm en regen. Een droomland waarin nymphe-achtige wezens zweven, terwijl een godin- moeder (de Amerikaanse zangeres Claron McFadden) over hen waakt.

Van Dillens choreografie wordt gekenmerkt door een sobere, serene bewegingstaal. Hierin valt vooral de vloeiende armvoering op. De zes dansers - Clive Crawford, Ilse van Dijk, Pink Niessen, Guido Severien, Christopher Steel en Lisette Verkaik - vormen paren of clusters, die steeds weer oplossen. Zij dansen in rijen of cirkelen om de naar boven uitwaaierende trap heen. In een serie korte soli wordt het karakter van de enkeling zichtbaar, bijvoorbeeld door een felle ruk van een arm of een venijnige tik van een voet. Toch zullen deze engelen nooit in opstand komen.

Jammer genoeg was de Amerikaanse zangeres Claron McFadden haar stem kwijt bij de premiere. De sopraan zou de tegen de 'New-age-music'

aanleunende compositie van Andriessen in de hoge registers ondersteunen. Zij moest zich echter beperken tot het declameren van de Engelse tekst, die zonder microfoon de zaal nauwelijks bereikte. Maar haar toneelpersoonlijkheid en professionaliteit stonden borg voor een goede prestatie. De fantasie van de ontwerper Keso Dekker lijkt onuitputtelijk. Het toneelbeeld bestaat uit een door drie wanden omsloten podium van smalle, elastische stroken in wit en zwart. Deze worden strak gehouden door gewichten.

Die gewichten worden verplaatst en de futuristische ruimte van De Trap verandert in een bos voor 5 Games - without losers. Voor Van Dillens choreografie stopte Dekker de dansers in een tweede huid van pastelkleurige tunieken. Maar in Matthew Hawkins' ballet, dat daaraan voorafgaat, leefde Dekker zich helemaal uit. Hij ontwierp speelse kostuums in oranje-roze, rood met kwasten, geel met franjes of zwart bedekt met bonte rozen, dat alles overgoten met het warme, goudgeel en roze licht van Mike van de Lagemaat.

De Britse danser-choreograaf Matthew Hawkins kent men hier door zijn optreden bij het gezelschap van Michael Clark. Voor een soloprogramma van Pauline Daniels creeerde hij in 1987 het ballet The boxed Spook.

Ook voor 5 Games - without losers, waarin hobbits en elfen uit Tolkiens meesterwerk In de ban van de ring de hoofdrol lijken te vervullen, ontwierp hij een elegant en sierlijk lijnenspel.

Hawkins' werk getuigt van een grillige spiritualiteit. Hij bewapent zijn dansers met knotsen en pompons. Een speeltuin schept hij, met kinderen bij wie genegenheid en vijandigheid vlug wisselen. Dat levert soms aandoenlijke, soms uitdagende momenten op. Hawkins' stijl vraagt om technisch sterke, klassiek geschoolde dansers. Hierin schieten de zes van Dansproduktie echter tekort.