Morele les

HOEDT U VOOR de deskundigen wanneer zij adviezen brengen, mag de politici worden aangeraden. Nadat Saddam Hussein Koeweit was binnengevallen, waarschuwden de deskundigen dat het Westen niet mocht ingrijpen. De Arabisch-islamitische cultuur zou het niet verdragen indien militairen uit Westerse landen, ongelovigen bovendien, de heilige grond van de islam zouden schenden.

Bovendien zou een soldatesk optreden te veel herinneren aan voorbije koloniale tijden. Het vuur van de islam zou van de Indus tot de Atlantische oceaan om zich heen grijpen en de Westelijke wereld zelf niet ongemoeid laten. Sinds vorige zomer heeft iedereen miljoenen islamitische vluchtelingen bescherming zien zoeken bij uit het Westen afkomstige soldaten. Dat is dus de realiteit.

Toen het Iraakse leger de opstand van de Koerden bloedig had onderdrukt en vele honderdduizenden naar het onherbergzame grensgebied met Turkije en Iran waren gevlucht, waren er weer andere deskundigen die tegen interventie pleitten. Hulp kon uitsluitend buiten Irak worden verstrekt, wilde men niet met de internationale afspraken over soevereiniteit in botsing komen. Na lang aarzelen dat veel mensenlevens heeft gekost, is deze redenering terzijde geschoven.

Leniging van menselijke nood mocht hoger worden gewaardeerd dan het beginsel van de absolute onschendbaarheid.

Onontkoombaar heeft een dergelijke constatering politieke gevolgen. Het regime in Bagdad heeft begrepen dat de finale afrekening met het Koerdische streven naar grotere zelfstandigheid onder de gegeven omstandigheden onmogelijk is. Het Westen, de Verenigde Staten en een aantal Europese landen samen, laat dat niet toe. Die erkenning heeft geleid tot een beraad in Bagdad met Koerdische leiders dat gisteren is uitgemond in een akkoord dat teruggaat naar een overeenkomst uit 1970 waarin de Iraakse Ba'ath Koerdische autonomie had erkend.

NIEMAND WEET beter dan de Koerden zelf hoe wankel een dergelijk vergelijk is. De Koerdische geschiedenis is een heldendicht van overleven onder gebroken beloftes en geschonden verdragen. Maar waarom niet de conclusie getrokken dat er in de afgelopen negen maanden een belangrijke les is geleerd: er is moreel niets op tegen wanneer het vrije Westen elders de regels van humaniteit en vredelievendheid helpt naleven en praktisch is er alles voor, het kan erger voorkomen. Dat biedt mogelijkheden voor de toekomst. De deskundigen ten spijt.