Centraal Comite praat niet over positie partijleider; Overwinning voor Gorbatsjov

MOSKOU, 25 APRIL. De tegenstanders van president en partijleider Michail Gorbatsjov zijn er gisteren niet in geslaagd de plenaire zitting van het Centraal Comite naar hun hand te zetten. Hun pogingen de positie van Gorbatsjov als secretaris-generaal op de agenda van het plenum te zetten, hebben schipbreuk geleden.

Door deze nederlaag van de conservatieven heeft Gorbatsjov weer wat vrijere hand gekregen het akkoord dat hij dinsdag met zijn tegenstrever Boris Jeltsin sloot verder uit te werken.

De plenaire sessie van het ruim vierhonderd leden tellende Centraal Comite begon gistermiddag nadat het politburo al unaniem had vastgesteld dat het secretariaat-generaal niet ter discussie zou moeten komen. Met die steun opende Gorbatsjov vervolgens de vergadering van het Centraal Comite met een offensieve rede waarin hij duidelijk maakte dat er na zijn eventuele vertrek slechts een “politiek vacuum” zou resteren waarvan alleen de “linkse en rechtse extremisten” gebruik zouden kunnen maken.

Hij verdedigde het eergisteren gesloten akkoord met de Russische president Jeltsin en de leiders van acht andere republieken. Die overeenstemming, die dinsdagnacht in een gezamenlijk communique werd gegoten, gaat in tegen de eisen die de rechtervleugel in het parlement stelt. Afgelopen weekeinde had de Sojoez-fractie, een groep met ongeveer eenderde van de zetels in de Opperste Sovjet, nog het aftreden van de president geeist.

Volgens Gorbatsjov is samenwerking met Jeltsin en de anderen geboden, “in het belang van het volk”. Alleen via de “constitutionele orde”

kan het land uit de crisis komen. Met behulp van het klassieke leninistische jargon schetste hij de gevaren van “paniek”. De “partijkaders”, die volgens Gorbatsjov toch een “gezonde kracht”

vertegenwoordigen, zouden zich niet op sleeptouw moeten laten nemen. Refererend aan de Nieuwe Economische Politiek (NEP) van Lenin riep hij het Centraal Comite op de “historische kans om het land vreedzaam te moderniseren” niet te verspelen.

Als de partij nu haar “positie als voorhoede” zou opgeven, zou er zich wel weer eens een “stalinistische dictatuur kunnen vestigen”, zoals in de jaren twintig, suggereerde Gorbatsjov. Een aantal leden van het centraal comite probeerde vervolgens alsnog de positie van de partijleider te agenderen. De voorstellen werden weggestemd.