Bezield spel van violiste Chung en pianist Bishop

Concert: Kyung-Wha Chung (viool) en Stephen Bishop-Kovacevich (piano). Programma: Beethoven, viool-pianosonates nr. 6 en 7 in A en C (Opus 30, 1 en 2), nr. 10 in G (Opus 96). Gehoord: dinsdagavond in Grote Zaal Concertgebouw Amsterdam.

Van de tien viool-pianosonates die Beethoven schreef, is de tiende wel de meest uitzonderlijke. Bij het componeren moest Beethoven rekening houden met de speeltrant van Jacques Rode, de vermaarde Franse violist aan wie Beethoven het werk opdroeg. Rode hield niet van wervelend virtuoos passagewerk, maar kon daarentegen als geen ander zijn toehoorders bedwelmen met tonen van een hemelse haast etherische schoonheid. Na de opwindende musiceerdrift van de negende vioolsonate, de Kreutzer, werd - toch weer typerend voor Beethovens behoefte aan sterke contrastwerking - de tiende vervuld van een zeldzame innerlijke rust: een compositie bovendien van een ook voor Beethovens doen uitzonderlijk harmonische structuur, waarin zelfs de kleinste versiering een onvervangbare functie in het geheel heeft.

Juist de beheersing en matiging die Beethoven bij het schrijven van dit absolute chef- d'oeuvre toonde, maakt dat alleen kunstenaars van topklasse het kunnen spelen zoals het hoort. Wie de sonate niet heel goed vertolkt, doet het eigenlijk heel slecht.

Welnu: de violiste Kyung-Wha Chung en haar partner Stephen Bishop lieten met een volmaakt homogeen samenspel en opperste innerlijke concentratie bij de weergave van deze sonate geen enkele muzikale wens onvervuld. Elke frase van dit volledig op elkaar ingespeelde duo was niet alleen doordacht maar ook in hoge mate bezield. Als een balletdanseres gebruikt de violiste haar hele lichaam om met haar streek de hoogste graad van expressie te bereiken. Maar haar expressiviteit en passie zijn zo verinnerlijkt dat ook niet de geringste zweem van onrust in haar spel te bespeuren valt. In de cantilene van het adagio expressivo weet zij met haar nu eens ragfijne tedere, dan weer volle zonovergoten toon de innerlijke spanning zo op te voeren dat er een moment van volmaakte rust ontstaat, waarin de tijd als het ware tot stilstand komt en toegang lijkt te verlenen tot het eeuwige.

En uiteraard kan Kyung-Wha Chung dit doen omdat pianist Stephen Bishop steeds een met haar is in Beethoven.

Rest mij nog te melden dat de twee andere sonates, hoe voortreffelijk ook vertolkt, niet anders konden zijn dan een fraaie opmaat naar de volmaakte weergave van de tiende sonate.