Vliegtuig-files leiden tot wachten in de wolken

Wachten in de wolken, Ned.3, 21.02-22.00u.

Leuk aan vliegen is de Peter Stuyvesant-sfeer, de beleefdheid van de serveersters, de gratis krant, het huzarenslaatje op het weggooi bord en de Delftsblauwe chocolaadjes toe. En het warme, natte lapje tussen een pincet om hoofd en handen te reinigen.

Niet leuk is het gebrek aan comfort, de ervaring dat niet alle chocolaadjes eetbaar zijn en het weee gevoel dat de piloot elk moment een vier-ponds vogel in zijn gezicht kan krijgen en dat dan de co-piloot zijn zinnen verliest.

Niet leuk is ook dat vliegreizen vaak langer duren dan treinreizen, zeker op de middellange afstand, beneden de 500 kilometer. Vliegtuigen worden belaagd door terroristen en gekken die een tijdrovende inklaring nodig maken en vliegvelden liggen altijd ver van het eigenlijke reisdoel: ver buiten de grote steden, zodat tijdrovend voor- en natransport noodzakelijk is. Zonder Peter Stuyvesant sfeer.

Niet leuk is ook dat steeds meer mensen vliegen leuk vinden en dat niemand inzag dat dat zo zou zijn. Werd in 1973 nog gedacht dat het vliegverkeer jaarlijks met 2 procent zou groeien, het is inmiddels het dubbele en het lijkt steeds harder te gaan. Daardoor is op de vliegvelden en daarboven een vliegtuig-congestie ontstaan. Over de bestrijding van dit laatste euvel gaat Wachten in de wolken.

De afhandeling van het vliegverkeer kent verschillende 'bottle-necks'. Zo kunnen startbanen per uur maar 34 vliegbewegingen verwerken (waardoor vaak in het vliegtuig maar nog op de grond gewacht moet worden). Pijnlijker voor iedereen is het wachten in de lucht. Dat kost brandstof en zenuwen. De ongewenste reistijdverlenging in de lucht krijgt in Wachten in de wolken de meeste aandacht en men komt tot een heel behoorlijke analyse.

Veel vertraging is te wijten aan de gebrekkige uitrusting van sommige vluchtleidingscentra (dat van Athene bijvoorbeeld gebruikt geen radar!) waardoor vliegtuigen ver uit elkaar moeten vliegen, of aan het vasthouden aan inmiddels verouderde procedures: nog steeds vliegen vliegtuigen van baken naar baken, zodat ze grote omwegen moeten maken.

De voornaamste hinder komt (in Europa) van het ontbreken van een centrale luchtverkeersleiding. Tot nu toe weigerden de Europese landen hun souvereiniteit in de lucht op te geven. Er zijn tientallen autonome vluchleidingscentra die stuk voor stuk pas vliegtuigen in hun gebied toelaten als daar voldoende ruimte en overzicht is ontstaan.

Het draaien van 'wachtrondjes' wordt steeds algemener.

De film laat zien hoe het nu gaat en hoe dat in de toekomst beter zou kunnen. Hoe computers, die nu toch vaak al de vliegtuigbesturing overnemen, op den duur makkelijk de verkeersleiding voor hun rekening zouden kunnen nemen. Wachten in de wolken is niet helemaal vrij van de triomf-der-techniek-toon maar geeft een helder overzicht.

    • Karel Knip