DON SIEGEL 1912-1991; Vader van Dirty Harry

Pas nu is bekendgemaakt dat de Amerikaanse cineast Don Siegel afgelopen zaterdag is overleden in zijn huis in Californie. Siegel leed al lange tijd aan kanker. Tot Siegels laatste films horen de casino-komedie Jinxed (1983, met Bette Midler) en de psychologische thriller Tightrope (1984, met Clint Eastwood)

Don Siegel werd op 26 oktober 1912 in Chicago geboren. Zijn vader verdiende de kost als mandoline-virtuoos. Siegel studeerde in Cambridge, maar hij wilde acteur worden en slaagde erin toegelaten te worden aan de Royal Academy of Dramatic Art in Londen. Terug in de Verenigde Staten wilde zijn carriere als acteur niet vlotten. Omdat hij toch bij de filmindustrie betrokken wilde zijn, accepteerde hij bij de studio's van Warner Bros. een baantje dat het versjouwen van filmblikken behelsde. Na dit nederige begin wist hij zich op te werken tot editor, in welke functie hij onder andere bijdroeg aan de montage van Casablanca.

In 1946 debuteerde hij met de speelfilm The Verdict - een ook in moderne ogen volmaakte policier, met Peter Lorre in een van zijn beste rollen. Hij maakte de prachtige psychologische film noir The Killers (1964), waarin hij misdadig gedrag toont als het onontkoombare noodlot van de sucker die door zijn nederige afkomst van een dubbeltje nooit een kwartje zal weten te maken.

Maar vooral de primitieve strijd van de harde, geslepen politieman die het recht in eigen hand neemt tegen grofstoffelijke gangsters werd een favoriet thema. Een en ander culmineerde in Siegels thriller Dirty Harry (1971). Daarin zette Clint Eastwood de definitieve detective neer, wiens compromisloze geweld ('Come on! Make my day!') tot op heden wordt nagevolgd door schreeuwende politiemannen in talloze actiefilms. In 1970 speelde Eastwood onder Siegels regie een van zijn meer geslaagde komische rollen: in Two Mules for Sister Sarah, als de cowboy die gek wordt van verlangen naar een non (Shirley MacLaine), die dan ook een vermomde prostituee blijkt te zijn. Later zou Eastwood onder meer nog schitteren in Siegels gevangenisfilm Escape from Alcatraz (1979).

Behalve in het misdaadgenre blonk Siegel uit in westerns - bijvoorbeeld Coogan's Bluff (1968). Daarnaast staat een van de beste science fiction-films op naam van Siegel: Invasion of the Body Snatchers (1956). Siegel zelf hield niet zo van die film, omdat hij onder druk van Hollywood het cynische slot (de 'body snatchers' nemen de hele wereld over) had moeten wijzigen in een happy end.

Tot zijn eigen verbazing werd Siegel in 1968 'ontdekt' door de Franse critici-cineasten rond het filmtijdschrift Cahiers du Cinema. Jean-Luc Godard droeg zelfs zijn film Made in USA op aan Siegel. Sindsdien wordt Siegel hoog aangeslagen bij het 'betere film'-publiek in Europa, en in navolging daarvan ook weer door Amerikaanse cinefielen. In 1981 voltooide de Nederlandse filmmaker Thijs Ockersen voor de televisie een documentaire over hem: Don Siegel: Last of the Independents.