Beurzen niet klantgericht

“Ik ben nu stuk, leeg, op, kapot en inmiddels al vijf keer van bank verwisseld. De adviezen van de bankjongens zijn bijna allemaal verkeerd geweest. Vanmiddag mijn positie op de FTA (de Financiele Termijnmarkt Amsterdam) gesloten en deze maand het verliessaldo weten op te werken met weer zo'n elfduizend zuur verdiende guldens.” Dat schrijft een trieste lezer die bang is ook nog zijn laatste geld op de beurs kwijt te raken.

“Wat kan ik het beste doen? Waar moet ik goed op letten, wat zijn echte signalen? Is er een gedegen strategie?”

De onfortuinlijke belegger is al zo'n zeven jaar dik aan het verliezen, ondanks de gelezen boeken en de gevolgde cursus. Hij is niet de enige, helaas, die een te sterke band heeft met de beurs.

Tijdens de roes van de mooie beursjaren tachtig wilde iedereen, rijp en groen, zijn deel van de beurskoek. Verdienen op de beurs. Dat gaat goed zolang de koersen omhoog gaan, maar er is altijd weer een omslagpunt waarop de kopers het af laten weten en winstnemingen de koersen naar beneden drukken.

Wanneer de indices van de grote beurzen op een (bijna) recordpeil staan, zoals nu, lijkt dat een signaal voor een naderende ommekeer.

Dus: geen aandelen en call-opties kopen, maar wel aandelen verkopen (winstnemen of verlies beperken), put-opties kopen of call-opties schrijven op aandelen, als de houder die ziet als een lange termijn belegging.

Maandag leken de beurzen toe aan correctie die zal doorzetten tot er een koerspeil is bereikt waarop niemand meer wil verkopen. Goed beleggen is, onder meer, kopen op een laag peil en op een hogere koers met winst verkopen. Een open deur. Maar veel particuliere beleggers hebben geen idee wat de stand op de beursklok is en kopen en verkopen op het verkeerde moment. Dat is ze niet altijd kwalijk te nemen, want fondsen bewegen ook wel eens tegen de algemene richting in.

Als de briefschrijver zo vaak heeft misgegrepen is het niet verstandig om door te gaan. Een ontwenningskuur van een paar jaar en het geld op een spaarrekening doen in zo'n geval wonderen. Aandelen, opties en termijncontracten zijn niet de enige manieren om (financieel) zalig te worden.

Opties en termijncontracten op aandelen en indexen en alle daarvan afgeleide variaties, hebben de mogelijkheden in de afgelopen jaren ingrijpend veranderd. Door call- en putopties en aandelen (of indexen) behendig te combineren en tijdig aan- en verkopen (timing) kunnen met portefeuilles bovenmodale rendementen behaald worden.

Voor vakmensen een fluitje van een cent, maar voor particuliere beleggers is dat nog steeds beleggen op een te abstract niveau. Zoiets als hogere wiskunde. Een vierde dimensie. Als dat zo is, voldoet het assortiment van de Optie- en de Effectenbeurs niet aan de behoeften van beleggers. Beurzen reageren daarop met de opmerking dat beleggers moeten studeren op het fenomeen beleggen. Alsof je een auto koopt en eerst het fenomeen verzekeren moet doorgronden voor je een passende dekking tegen schade hebt gevonden.

Het wordt tijd dat de Amsterdamse beurzen, met de huidigeinstrumenten als basis, gaan denken aan meer klantvriendelijke beleggingsvormen die ook door onervaren beleggers gekocht kunnen worden, zonder dat zij (zoals de briefschrijver) tot het hemd worden uitgekleed. De beurzen denken te rechtlijnig: aan het Beursplein draait alles om aandelen en obligaties en aan het Rokin om opties.

Een belegger moet bij zijn bank of commissionair kunnen kiezen uit verschillende soorten aandelen (of portefeuilles): met verzekering tegen koersdaling, zonder verzekering en met een geschreven call-optie, die eventuele koerswinsten beperkt tot een bepaalde prijs.

De keuze moet niet beperkt zijn tot het beperkte aantal van dertig optie-aandelen, maar gelden voor alle aandelen die op de Effectenbeurs genoteerd zijn, met uitzondering van enkele slechteriken natuurlijk.

Als tegenpartij kunnen optreden: handelaren van de beidebeurzen, verzekeringsmaatschappijen, pensioenfondsen, banken en andere grote partijen. Door deze benadering valt de markt uiteen in een professioneel deel van 'verzekeraars' en een deel voor de particulieren. In dat segment wordt de rol van de bemiddelaars (de 'agenten') belangrijker omdat zij meer zaken voor eigen rekening en risico zullen doen. Op dezelfde manier kunnen zij buitenlandse aandelen verkopen.