Troepen VS in Irak voor bouw kamp

SILOPI, 22 APRIL. Amerikaanse mariniers hebben het afgelopen weekeinde in een sappig groen tarweveld bij de Iraakse plaats Zakho een begin gemaakt met de bouw van een kamp voor Koerdische vluchtelingen. Tot een botsing met Iraakse troepen in het gebied kwam het niet, al zorgde de onverwachte komst van bewapende politie-eenheden voor enige consternatie.

De Amerikaanse militairen gingen zaterdag de grens over en enkele uren daarna verrezen de eerste tenten. Gisteren stonden er aan het einde van de dag ruim 30. De plaatselijke bevolking van Zakho, voorzover nog aanwezig, ontving de mariniers hartelijk en bracht hen dadels en brood. “Het gaat beter dan verwacht”, verklaarde gisteravond majoor-generaal Jay Garner in Irak. Hij stelde dat het kamp volledig veilig is en dat de vluchtelingen zich geen zorgen hoeven te maken over hun veiligheid. Rondom een kamp heeft een deel van de 1.400 mariniers in Irak zich opgesteld met mortiergeweren om elk risico te vermijden.

Ondanks de optimistische geluiden van hun zijde konden de Amerikaanse militairen niet geheel verhullen dat ze zenuwachtig waren over de operatie in het land waarmee ze nog kort geleden in oorlog waren.

Pag. 4:

Politie duikt op bij kamp Zakho

Een ongewapende cameraman van de marine gaf toe dat hem de stuipen op het lijf werden gejaagd door een Iraakse militair die met zijn auto naast hem stil hield. De Irakees bood hem echter slechts een lift aan.

De Iraakse leiding bezorgde de Amerikanen bovendien een onaangename verrassing door per bus zo'n 200 met Kalasjnikov-geweren uitgeruste politie-agenten naar Zakho te sturen. Een groepje mariniers, dat enkele buitenlandse journalisten vergezelde, zag zich hiermee plotseling geconfronteerd. Amerikaanse militaire woordvoerders zeiden later dat de komst van de Iraakse politie in strijd was met de geest van de overeenkomst die was bereikt met de Iraakse strijdkrachten. Die hield in dat de Iraakse militairen zich zouden terugtrekken uit een gebied van ongeveer 50 bij 30 kilometer om de plaats Zakho. Generaal Garner zou de Irakezen vandaag, tijdens een nieuwe ontmoeting, nadrukkelijk laten weten dat de aanwezigheid van de politie-eenheden niet zal worden getolereerd. Naar verluidt trok de politie zich gisteravond al terug.

De Amerikanen onderstreepten dat het Iraakse leger zich goed hield aan de afspraken. De meesten pakten gisteren hun spullen bij elkaar en vertrokken. Voordien waren de Iraakse militairen behulpzaam geweest bij het opruimen van explosieven die waren aangebracht bij de enige bruikbare brug over het grensriviertje tussen Turkije en Irak. Ook de acht overgebleven Iraakse douanebeambten, aan wie de Amerikanen geen enkele aandacht besteedden, hielden het voor gezien. “Een uur geleden zag ik ze hun zaakjes bij elkaar pakken en weggaan”, zei marinier Scott Whitney bij de grens.

De plotselinge komst van de Iraakse politie-eenheden leidde tot verschrikte reacties bij de weinige achtergebleven of al teruggekeerde bewoners van Zakho, dat voor de oorlog zo'n 50.000 inwoners telde.

“Ik ben heel bang. Je zit hier in Irak, niet in Amerika of in Europa”, verklaarde een jonge Koerd in gebrekkig Engels tegen bezoekende journalisten in Zakho. “De soldaten gaan, de politie komt”, verklaarde een andere bezorgd. Volgens hem hadden de soldaten nog maar twee weken geleden veel mensen in Zakho vermoord.

Voor het welslagen van de geallieerde hulpoperatie is het van cruciaal belang dat de gevluchte Iraakse Koerden het gevoel hebben dat het in de nu door de Amerikanen bezette zone veilig is. De 27-jarige Abdul Salam Suleiman, die na tal van ontberingen met zijn familie in het relatief comfortabele kamp bij het Turkse Silopi is beland, zegt er weinig voor te voelen om terug te keren naar Zakho, al denkt zijn familie daar anders over. Die hoopt binnen enkele dagen nmaar huis te gaan. Abdul Salam zei echter: “Ik ben bang dat ik weer door de mensen van Saddam Hussein wordt gepakt en opnieuw in het leger moet, waar ik al zes jaar in heb gediend”. Andere vluchtelingen in het kamp zeggen dat ze wel terug willen naar Irak, mits ze de zekerheid hebben dat hun daar niets kan gebeuren.

Generaal Garner hoopt binnen een paar dagen een groep Koerdische leiders te verwelkomen bij het kamp bij Zakho. Als die met eigen ogen zien dat het hier veilig en comfortabel is, zo redeneren de Amerikanen, zullen ze de andere vluchtelingen er wel van overtuigen dat het goed is om naar Iraaks grondgebied terug te keren. Bij de inrichting van de kampen zal zoveel mogelijk rekening worden gehouden met families en clans. Het is overigens geen eenvoudige opgave om in de chaotische vluchtelingenkampen in Turkije Koerdische leiders te vinden.

De Amerikanen concentreren op het ogenblik al hun aandacht op het kamp bij Zakho. Het ziet ernaar uit dat daar binnen de vorige week door het Pentagon gestelde termijn van twee weken de eerste vluchtelingen zullen arriveren. Dit eerste kamp vormt echter slechts een bescheiden begin. Minister van defensie Dick Cheney zei dit weekeinde dat er in totaal tien tot vijftien kampen zullen worden aangelegd. Gelet op de omstandigheid dat de Amerikaanse logistieke deskundigen op het ogenblik hun handen vol hebben aan de bevoorrading van het kamp bij Zakho en aan de organisatie van een groot hulpkonvooi voor het kamp bij het Turkse Isikveren, zal het nog zeker geruime tijd duren totdat de laatste Iraakse Koerd zijn miserabele onderkomen in Turkije heeft verlaten. Hoe de honderdduizenden vluchtelingen naar de nieuwe kampen worden overgebracht, is bovendien een vraag, waarop nog steeds geen bevredigend antwoord is gegeven.

De Amerikanen, die dit weekeinde het spits afbeten, zullen deze week versterking krijgen. Een eerste groep Britse mariniers is inmiddels in Turkije aangekomen en zal volgens plan vandaar Irak binnengaan. Ook de eerste Nederlandse kwartiermakers worden vandaag in Turkije verwacht.

Daarnaast zijn er Canadese en Franse militairen in Silopi gearriveerd om mee te helpen bij de operatie.