Sojoez uit op val Gorbatsjov

MOSKOU, 22 APRIL. De belangrijke dogmatische fractie in het Sovjet-parlement wil volgende maand een buitengewoon Congres van Volksafgevaardigden bijroepen om president Michail Gorbatsjov af te zetten. Het Volkscongres moet volgens de Sojoez-fractie, die zich beijvert voor het behoud van de unie op autoritaire wijze, in het hele land de noodtoestand afkondigen.

Een motie met deze strekking is zaterdag nagenoeg unaniem aanvaard op het tweede nationale congres van Sojoez (Unie). Volgens kolonel Nikolaj Petroesjenko, een van de leiders van Sojoez, twijfelt de groep er aan of Gorbatsjov nog wel in staat is de orde te handhaven. “Je kunt geen politiek bedrijven met trillende handen”, zei hij. Zijn collega Viktor Alksnis zei ervan uit te gaan dat de meerderheid van de bevolking een staat van beleg zou toejuichen.

De grootste dreigementen aan het adres van de legitieme orde werden echter geuit door een burgerlid van Sojoez en een KGB-officier. “Als Gorbatsjov niet de moed heeft de noodtoestand af te kondigen, is een groep van volksvertegenwoordigers bereid de verantwoordelijkheid daarvoor te nemen”, aldus Anatoli Tsjechojev uit Zuid-Ossetie.

Er zijn slechts 445 handtekeningen van Congresleden nodig om het 2225 leden tellende Volkscongres bijeen te roepen. Anderzijds is het de vraag of de groep ook de noodzakelijke tweederde meerderheid krijgt om Gorbatsjov af te zetten. Sojoez vertegenwoordigt vermoedelijk nog geen derde van het parlement van de Sovjet-Unie.

De aanval van Sojoez op Gorbatsjov moet worden gezien in het licht van de toenemende politieke spanning in het land en als tegenwicht tegen de zware pressie van de democratische oppositie op de president om een centrum-linkse coalitie met de Russische leider Boris Jeltsin te sluiten.

Deze week zal de politieke polarisatie tot uiting komen in de Opperste Sovjet van de Unie, waar het 'anti-crisisprogramma' van Gorbatsjov en premier Valentin Pavlov moet worden besproken, en in het Centraal Comite van de CPSU. Het 'partijparlement' komt woensdag plenair bijeen om zich te buigen over “de toestand in het land”.