Morele Plicht

Als columnist J.L. Heldring (NRC Handelsblad, 12 april) zegt dat de Europeanen zich door morele motieven laten leiden bij het bepalen van de aard van hun hulp aan de Koerden, terwijl de Amerikanen op dit punt Realpolitik bedrijven, dan is dat juist, maar geen excuus voor de Amerikanen.

Zij zijn op een cruciaal moment hun morele plicht niet nagekomen, toen ze het advies van Schwarzkopf niet volgden en daardoor Saddam de kans gaven zich te herstellen en verder te regeren. Jim Hoagland had gelijk bij de uitreiking van de Pulitzer prijs: “Adolf Hitler tijdens de Golfoorlog, thans herboren als zijne excellentie de president van Irak”. (Ook Hofland: “Hoe langer hij duurt, hoe meer hij groeit tot de Arabische pendant van Hitler en Goebbels samen” - NRC Handelsblad, 10 april.)

Ook toen heeft Bush zich door Realpolitik laten leiden, en dat ofschoon de maat van het onrecht vol was. Wat hij nu doet is alleen de realpolitische consequentie van wat hij toen besliste. Toen zijn de Amerikanen in de fout gegaan, niet omdat ze de Realpolitik naast de moraal geplaatst hebbende, de moraal te licht bevonden zouden hebben, maar omdat ze de moraal hebben uitgesloten. Want als ze de moraal ook maar een minieme kans hadden gegeven, hadden ze in dit geval de moraal zijn gewicht moeten laten: er was toen, en er is tot op heden geen enkele indicatie dat het recht voor Saddam ook maar iets betekent, en helemaal zonder recht gaat het in geen enkele politiek: dan is de grens bereikt, waarop de moraal de doorslag moet geven, de grens van waaraf moraal en politiek niet meer kunnen worden afgewogen. Wie deze grens van elke Realpolitik negeert, gaat vroeg of laat ook politiek de mist in.