God als conducteur in vreemd hiernamaals

Voorstelling: KraKra, co-produktie van St. Growing up in Public en Amphitheater. Tekst en regie Paul Feld, dramaturgie Tonny Vijzelman, spel o.m. Olaf Malmberg, Bart Klever, John Serkei, Els Lijesen. Gezien: 16-04 Amsterdam Amphitheater. Te zien aldaar t-m 27-04.

Krakra is de onherbergzame titel van de vijfde theaterproduktie van schrijver en regisseur Paul Feld. Het stuk speelt zich af in het hiernamaals, voorgesteld als een verkrotte werkplaats buiten bedrijf.

Op ijzeren schappen staan blikken motorolie tussen afgeleefde ordners en machineonderdelen. Het is niet duidelijk of dit de hemel is of de hel: de dood, een directeur in een wit pak, waart er even onbekommerd rond als twee mafiose aartsengelen.

Het stuk begint met een 'deserteur'. Hij sterft voor een vuurpeloton en bevindt zich dan, blijkens een dialoog met een conducteur, in een rijdende trein. De conducteur maakt zichzelf bekend als God. Als de reiziger geen kaartje heeft barst God in zenuwachtig huilen uit. Hij moet zich immers verantwoorden tegenover zijn aartsengelen. In het hiernamaals gedraagt iedereen zich even assertief, behalve God die door zijn eigen moeder voor 'Luilebol' wordt uitgemaakt. De religieuze helden zijn even alledaags als hun taal en hun zwakheden zijn goed zichtbaar. De deserteur, veroordeeld wegens blasfemie, kan zich hier terecht afvragen waarom hij veroordeeld is.

Hij noemt God 'omnipotent' en uit zijn mond klinkt dat als een scheldwoord: de enige die almachtig is in het gezelschap, is niet tot handelen in staat.

De kracht van de voorstellingen van Paul Feld is, dat hij tekst en spel in een contrapuntische verhouding tot elkaar plaatst. De mimiek van de spelers becommentarieert de dialogen, relativeert ze geestig of scherpt ze aan. Zo verbeeldt Maria in uiterlijk en gebaren de schoonheid en devote poses van talloze Maria-beelden en beeldjes, maar ondertussen doet zij haar venijnige uitspraken.

De eigenaardige, triviale humor roept associaties op met de film 'Je vous salue, Marie' van Jean-Luc Godard. Als de Dood Maria het moederschap betwist, gaat zij onverwacht af als een auto-alarm; ze wordt pas stil als God onder haar rokken kruipt. De tekst is in haar betekenissen niet overal even duidelijk. Ondubbelzinnig en helder is wel de sfeer: de zoektocht naar menselijke waarden speelt zich af in een absurd-komisch universum. Humor vormt daarin het bevrijdende element en relativeert zowel het handelen van goden en mensen als het drama.