Huwelijk tussen uitgevers leek solide

ROTTERDAM, 20 APRIL. Het zag er allemaal zo solide uit vorig jaar voor de uitgeverij de Hollandse Persunie (HPU). Het matig renderende opinieweekblad Haagse Post, het paradepaardje van de HPU, fuseerde met tegenvoeter De Tijd waarvan uitgever VNU afwilde. Een innige samenwerking met de geprivatiseerde Staatsdrukkerij-Uitgeverij (SDU) zag de HPU gedurende deze operatie bevestigd.

De toekomst kon niet rooskleuriger. Totdat enkele maanden geleden de SDU terugkwam op een aantal voornemens en uiteindelijk duidelijk maakte de samenwerking te willen verbreken. HPU en SDU liggen nu in scheiding en ruzieen over de boedel.

Vijf jaar geleden kon het huwelijk niet kapot. De net geprivatiseerde Staatsdrukkerij-Uitgeverij had een belang genomen van 32 procent in de HPU en aan deze zeven tijdschriften in beheer gegeven die de SDU had overgenomen van een failliet Openbaar Kunstbezit (OKB). Ook verstrekte de SDU de uitgever van HP een lening van 1,5 miljoen gulden toen deze in liquiditeitsproblemen zat.

De SDU deed dat niet uit medelijden met de HPU. Directeur D. Koger van de SDU kende uitgever H. van Brussel van HPU persoonlijk. De laatste had in 1985 aangeklopt bij de Weekbladpers met de mededeling HP te willen overnemen. Tot verrassing van De Weekbladpers (uitgever van onder meer Vrij Nederland), die HP kwijt wilde maar er niet in was geslaagd een overnamekandidaat te vinden. De bravoure waarmee Van Brussel zijn plannen voor het noodlijdende opinieblad ontvouwde maakte indruk op Koger, destijds 'directeur HP' bij de Weekbladpers.

Samenwerking met de HPU moet voor Koger voor de hand hebben gelegen, toen hij van de Weekbladpers overstapte naar de SDU om van de gezapige drukker van 's Rijks documenten een capabele uitgever te maken. In ieder geval moet hij in Van Brussel een geschikte partner hebben gezien voor het opzetten van een tijdschriftenuitgeverij door de SDU.

Zijn plan was in Amsterdam een werkmaatschappij voor tijdschriften op te richten. De SDU zou daarbij het volledige aandelenpakket van de HPU overnemen, zo was het plan en de afspraak.

Van Brussel saneerde intussen het bestand van OKB-bladen die hij in beheer had gekregen. Van de SDU had hij daarvoor carte blanche gekregen. Drie bladen - Skrien, Items en Metropole-M - stootte hij af.

Het blad Culturen werd opgedoekt, de beide redacteuren overgeheveld naar een nieuw reisblad, Transfer. De bladen Kunstschrift, Entre'Act en Forum mochten in hun toenmalige vorm verder.

Kort na de fusie vorig jaar september tussen de HP en De Tijd vertrok Koger bij de SDU. De redenen zijn onduidelijk. De nieuwe, tweekoppige directie van de SDU gooide het roer om en besloot dat een werkmaatschappij voor tijdschriften niet paste in een bedrijf dat grossiert in overheidsinformatie en documenten. In januari maakte de SDU bekend van de oprichting van de werkmaatschappij af te zien. Een maand later kondigde het bedrijf aan zijn aandeel in de HPU te willen verkopen en de tijdschriften Kunstschrift en Entre'Act in eigen beheer te willen uitgeven. Het eiste ook de lening van 1,5 miljoen op, omdat “de HPU de rente niet op tijd had betaald”, zoals een woordvoerder van de SDU voorzichtig meldt. “Reden om van de samenwerkingsrelatie af te willen”, aldus de woordvoerder.

Van Brussel meent dat dit niet zomaar kan. Er zijn contracten getekend voor het beheer van de tijdschriften (tot 1992), de prijs voor het aandelenpakket is te hoog en dat van die rente...“ach, dat is alleen maar een excuus”.

“Een partner met wie het fout loopt kan je niet dwingen”, zegt Van Brussel. “Zakelijk gezien kan ik de SDU begrijpen, maar afspraken uit het verleden kan je niet zonder meer naast je neerleggen.”

Werkgevers omarmen de WRR-voorstellen. Directeur sociale zaken D.E. Cnossen van het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond: “Het minimumloon geeft geen antwoord op de politieke vraag hoe hoog de onderkant van de welvaartsverdeling moet zijn. Het is de laagste prijs op de arbeidsmarkt. Die twee zaken moeten we scheiden.”