Dollar en record op Wall Street laten beurs koud

ROTTERDAM, 20 APRIL. Een historisch hoogtepunt van de koersen op Wall Street en een fors hogere dollarkoers konden de Amsterdamse effectenbeurs deze week niet in beweging brengen. Het positieve effect werd teniet gedaan door groeiende zorgen over een mogelijke Duitse renteverhoging en verkopen, gerelateerd aan de expiratie van april-opties en -futures.

De CBS-stemmingsindex bereikte maandag en woensdag nog een recordhoogte voor 1991 op respectievelijk 97,1 en 97,3 punten. Maar de graadmeter moest gisteren fors terug en sloot de gehele week af met een minieme winst van 0,2 op 96 punten.

De dollar, die donderdag nog sloot op 1,8960 gulden, schoot gisteren in Amsterdam bijna vijf cent omhoog op 1,94 gulden. In New York steeg de munt verder tot 1,9560 gulden. Tegen de verwachting in stuwde de hogere dollarkoers gisteren de koersen op het de Amsterdamse effectenbeurs niet omhoog. Een belangrijke reden daarvoor was een groot aanbod van aandelen, gerelateerd aan de expiratie van de aprilopties en futures. “Maar onzekerheid over de rentetarieven speelt ook een rol”, meent Joop Bresser van de Amsterdamse Commissionairs Combinatie.

De dollar passeerde gisteren de grens van 1,72 D-mark. Veel beurshandelaren menen dat daardoor een renteverhoging door de Bundesbank waarschijnlijker is geworden. Bresser wijst erop dat dit een ongunstige ontwikkeling is voor het bedrijfsleven. De Nederlandse rentetarieven zijn immers gekoppeld aan de Duitse.

De vrees van Nederlandse marktpartijen dat een spoedige Duitse renteverhoging nabij is werd gistermiddag gevoed door de Bundesbank, die via diverse woordvoerders duidelijk maakte dat de groeiende inflatie een renteverhoging dichterbij kan brengen.

Woensdag doorbrak het Dow Jones industrieel gemiddelde op Wall Street, altijd belangrijk voor de aandelenkoersen in Amsterdam, de psychologische grens van 3.000 punten. Maar het Amerikaanse record was niet overtuigend. Donderdag daalden de koersen in New York licht. En gisteren zakten het koersgemiddelde 33,65 punten weg en sloot de week op 2.965,60.

Bij de individuele fondsen behoorde offshore-bedrijf IHC Caland deze week tot de grootse stijgers. Het offshore-bedrijf is een favoriet bij effectenmakelaars. Vorige week maakte het bedrijf bekend dat voor het lopende jaar een winst van minstens 35 miljoen gulden valt te verwachten.

De IRO, de organisatie van werkgevers in de offshore, maakte donderdag tijdens de jaarbijeenkomst in Rotterdam bekend dat de omzet in de offshore, de exploratie en exploitatie van olie en gas op zee, blijft stijgen. Vorig jaar bedroeg die bijna 2 miljard gulden, voor dit jaar wordt een stijging verwacht naar tussen de 2,5 en 3 miljard gulden. Na de zware terugval in 1986 groeide de omzet in de offshore vanaf 1988 jaarlijks met 200 miljoen gulden. Dit jaar zal die stijging volgens schattingen zelfs 500 miljoen bedragen.

Een andere sector die steeds weer een 'buy'-advies krijgt van commissionairs en banken is die van de uitgevers. Deze week publiceerden Elsevier en Wolters Kluwer hun jaarverslag. Elsevier en Wolters Kluwer zijn de afgelopen jaren fors gegroeid via zorgvuldig gekozen acquisities, gefinancierd uit een goed gevulde oorlogskas.

De specialisatie in juridische en wetenschappelijke uitgeven kent vele voordelen. De uitgaven van Elsevier en Wolters Kluwer zijn essentieele leesvoer voor specialisten en daardoor niet recessiegevoelig. De (forse) prijzen van deze boekwerken worden vaak vooruit betaald door werkgevers. Bovendien wordt het drukken van deze boekwerken uitbesteed.

Elsevier, dat eens een rijpe prooi leek voor mediamagnaten als Maxwell en Murdoch, is na de aankoop van Maxwell's Pergamon Press uitgegroeid tot een van de grootste wetenschappelijke uitgevers ter wereld. Wolter Kluwer maakte deze week de overname van een niet nader aangeduide buitenlandse juridische uitgever bekend.

De buitenlandse mediamagnaten worstelen nu met torenhoge schulden, in tegenstelling tot de Nederlandse uitgevers die een gezonde balans kunnen tonen. Elsevier, goed voor een marktkapitalisatie van 5,5 miljard gulden, kent al sedert het begin van de jaren tachtig een jaarlijkse winstgroei van twintig procent. Effectenanalisten zijn eenstemmig in hun verwachting dat Elsevier en Wolters Kluwer de komende drie jaar 15 tot 20 procent winstgroei zullen boeken.

Op de lokale markt behoorde Norit, gespecialiseerd in de produktie en afzet van actieve koolsoorten, deze week tot de grootste dalers.

Norit, dat momenteel fors investeert in nieuwe fabrieken, zag de winst per aandeel over 1990 dalen op 2,56 gulden, tegen 2,93 gulden in 1989.

Analisten wijzen erop dat de koers van Norit, die de laatste tijd fors is gestegen, momenteel met een koers-winstverhouding van circa 13 licht is overgewaardeerd. Maar tegelijk blijft Norit gezien de goede resultaten van de afgelopen jaren een kwalitatief hoogwaardig aandeel dat tijdens een korte periode van koersdaling interessant is als lange-termijn belegging.