VS praten met Irak over kampen

DIYARBAKIR, 19 april - De Amerikaanse generaal John Shalikashvilli voert vandaag besprekingen met hoge Iraakse militairen over de vestiging van kampen voor honderdduizenden gevluchte Koerden in het noorden van Irak en bij de grens met Turkije. Het overleg heeft plaats in de Iraakse plaats Zakho, slechts enkele kilometers van de Turkse grens.

De Amerikanen zullen naar verwachting van de Irakezen eisen dat die zich onthouden van enige actie die de vestiging van de kampen in het noorden van Irak kan bemoeilijken. Volgens opgave van het Amerikaanse ministerie van defensie bevinden zich er in het noorden van Irak boven de 36ste breedtegraad op het ogenblik zo'n 30.000 Iraakse militairen.

Naar verluidt raken die af en toe slaags met Koerdische verzetsstrijders. Washington heeft overigens steeds gezegd niet te verwachten dat Irak - dat zelf met de Verenigde Naties een akkoord over hulp aan de vluchtelingen heeft gesloten - zich militair zou bemoeien met de geallieerde hulpoperatie voor de vluchtelingen.

Het overleg tussen generaal Shalikashvilli, die sinds deze week aan het hoofd staat van de hulpoperatie voor de gevluchte Koerden in het Turks-Iraakse grensgebied, en de Iraakse militairen vormt het hoogste niveau waarop beide zijden elkaar hebben ontmoet sinds het overleg van generaal Norman Schwarzkopf en Iraakse generaals over een wapenstilstand in de Golfoorlog.

De Amerikanen verklaarden gisteren geen veiligheidsproblemen te verwachten bij het overleg in Zakho, dat onder controle staat van de Iraakse militairen. Eerder heeft Washington laten doorschemeren dat er bij hetzelfde Zakho een nieuw vluchtelingenkamp zou kunnen worden ingericht. Tot zover onze redacteur.

Pag. 5:

VS praten met Irak over vestiging kampen

Speciale eenheden van het Amerikaanse leger zoeken op het ogenblik in het noorden van Irak naar geschikte plaatsen voor vijf a zes grote vluchtelingenkampen. Een Amerikaanse diplomaat in Ankara zei dat de logistiek van de komende verhuizing van Koerdische vluchtelingen “een nachtmerrie” is, met name wat betreft de Koerden die zich aan de oostelijke zijde vanhet grensgebied bevinden. Verwacht wordt overigens dat het nog wel twee weken zal duren voor er kampen zijn ingericht.

Amerikaanse militairen en diplomaten in het oosten van Turkije gaven gisteren toe geen idee te hebben hoe lang de geallieerde betrokkenheid zal duren. Evenals regeringsleiders tevoren onderstreepten zij ervan uit te gaan dat de Verenigde Naties en andere humanitaire organisaties de kampen op de kortst mogelijke termijn overnemen.

Op een persconferentie in Chicago zei de Amerikaanse minister van defensie Dick Cheney dat Washington zich inspant zo snel mogelijk de verantwoordelijkheid over te dragen aan de VN en andere internationale hulporganisaties. “Maar het is onze eerste verantwoordelijkheid te zorgen voor die mensen, voor er nog meer van hen sterven”.

De Britse minister van overzeese ontwikkeling, Lynda Chalker, zei in de Turkse hoofdstad Ankara dat Londen de VN probeert te overreden sneller mensen naar het gebied te sturen. Chalker ontmoet volgende week, nadat ze ook Iran heeft bezocht, de secretaris-generaal van de VN, Peez de Cuellar, die tot dusverre lauw heeft gereageerd op het geallieerde plan.

Ze erkende dat het tijd zal kosten om de miljoenen Irakezen, Koerden en shi'ieten, die nu op de vlucht zijn voor hun regering, ertoe te brengen naar huis terug te keren, wat het einddoel van de operatie is.

“Ik stel me voor dat we hier zeker niet weken maar verscheidene maanden in actie zijn”, zei ze.

Londen maakte gisteren bekend in totaal 5.000 militairen, in meerderheid mariniers, naar Turkije te sturen om te helpen de kampen te bouwen en te beschermen. De eerste eenheden zouden al snel vertrekken, aldus minister van defensie Tom King. Eerder was aangekondigd dat er ongeveer 1.800 Britse militairen voor hulp aan de Koerden zouden worden ingezet, samen met 1.000 Fransen en ongeveer 10.000 Amerikanen.

Veel Koerdische vluchtelingen hebben voorzichtig gereageerd op het geallieerde plan. Zij vrezen dat Washington niet bereid is hun op langere termijn bescherming te bieden. “We kunnen niet teruggaan naar Irak. Niet zolang Saddam Hussein leeft”, zei een Koerdische vrouw in het kamp bij Isikveren. “Saddam Hussein wil het bloed van de Koerden drinken. Wat gebeurt er met ons?”

De hulporganisatie Artsen zonder Grenzen onderstreepte vandaag dat de Koerdische vluchtelingen niet mogen worden gedwongen naar de nieuwe kampen te verhuizen. Een woordvoerster stelde voorts dat de bescherming van de vluchtelingen op korte en lange termijn moet worden gegarandeerd.

De Iraanse president Rafsanjani zei gisteren dat Iran zal zorgen voor de ongeveer een miljoen Iraakse vluchtelingen tot het er zeker van is dat ze veilig naar huis kunnen terugkeren. Iran heeft nog niet gereageerd op het geallieerde plan. In een eerdere fase had het laten weten in het geval van de vorming van 'toevluchtsoorden' voor de Koerden ook dergelijke centra voor de ongeveer 100.000 gevluchte shi'ieten te wensen. (AP, AFP, Reuter)