Opnieuw rel over failliete boedel van Muiden Chemie

ROTTERDAM, 19 APRIL. De kruitfabriek Muiden Chemie vormt opnieuw inzet van een fikse rel binnen Koninklijke Nederlandse Springstoffenfabrieken (KNSF), mede-eigenaar van het bedrijf.

Kritische aandeelhouders, onder wie de vroegere topman van KNSF, eisen een nieuwe commissaris en willen de directie toestemming onthouden om publikatie van het jaarverslag zes maanden uit te stellen. Ze verlangen bovendien dat de Nederlandse staat zijn meerderheidsbelang in KNSF aan de overige aandeelhouders verkoopt.

De rel vormt de nasleep van het faillissement van Muiden Chemie eind vorig jaar. De teloorgang van Muiden Chemie, de enig overgebleven kruitfabriek in Nederland, werd aanvankelijk vooral toegeschreven aan de mondiale militaire ontspanning en de daarmee gepaard gaande daling van de vraag naar kruit. Maar inmiddels wordt duidelijk dat het faillissement ook kan worden verklaard uit falend management.

Pikant is de rol van M.G. De Bruin, voormalig topman van de Nederlandse Spoorwegen. Hij verpandde zijn hart aan de kruitfabriek waarbij hij opgroeide en die hij jarenlang als commissaris en directeur van KNSF heeft gediend. In die functie verdedigde De Bruin het bedrijf in 1988 nog met hand en tand tegen G.H. Lammeree en andere kritische aandeelhouders. Nu heeft hij de handen ineen geslagen met die zelfde Lammeree, 'de raider uit het Maasland'. Samen met nog twee andere beleggers vormen ze wat ze zelf noemen 'de Bende van Vier'.

“Ja, ik moest wel even lachen toen De Bruin mij kort na het faillissement van Muiden opbelde”, vertelt een opgewekte Lammeree.

“De Bruin is gebeten op de wijze waarop KNSF toezicht heeft gehouden op Muiden Chemie, op de wijze waarop Muiden Chemie failliet is gegaan.

Als Muiden de produktie wat zorgvuldiger had gepland, als het bedrijf alleen kruit had aangemaakt indien er vraag naar was, dan had het volgens De Bruin niet failliet hoeven gaan.''

De kritische aandeelhouders willen snel duidelijkheid over de afwikkeling van het faillissement van Muiden. Ze willen weten hoeveel vermogen KNSF nog heeft en verlangen dat de raad van commissarissen iemand opneemt met verstand van onroerend goed. Want, aldus Lammeree, na het failliet van Muiden blijft er van KNSF niet veel anders over dan “een ordinaire beleggingsmaatschappij in onroerend goed”.

De Bende van Vier, die zegt 25 procent van het aan de beurs genoteerde kapitaal van KNSF te bezitten, zou vandaag van zich laten horen tijdens een buitengewone aandeelhoudersvergadering van KNSF over de afwikkeling van het faillissement van Muiden Chemie.

KNSF-directeur G.H. Veenhoven reageert gelaten. “Ik heb naar eer en geweten gehandeld. Ik zal wel zien.” Veenhoven was, tot aan het faillissement, commissaris bij Muiden Chemie, samen met KNSF-commissaris M. Vermin. Het verwijt dat Muiden Chemie bankroet is gegaan door verkeerd produktiebeleid wijst Veenhoven min of meer van de hand. Zijn argument: ook in het buitenland hebben diverse kruitfabrieken - in verband met de ontspanning - de produktie moeten terugschroeven of zelfs gestaakt.

Een van Veenhovens eigen commissarissen denkt daar duidelijk anders over. B.R. Frerichs, gepensioneerd directeur van KNSF en 36 jaar lang bij Muiden Chemie werkzaam geweest, gelooft dat directie en raad van commissarissen (dus ook Veenhoven en Vermin) het faillissement van Muiden hadden kunnen voorkomen. “Het was echt niet nodig geweest”, aldus Frerichs. “Bij Muiden is het net zo gegaan als met de chocoladefabriek Van Houten. De directie van Van Houten is ook maar chocolade blijven produceren zonder dat er vraag naar was. De magazijnen puilden op een gegeven moment zo uit dat de chocola bij wijze van spreken over de drempel naar buiten kwam zetten. Ja, en dan ga je failliet. Toen het bij Van Houten gebeurde, konden we er nog wel om lachen. Maar nu niet.”

Het wanbeleid van Muiden leidde er volgens Frerichs toe dat het bedrijf op een gegeven moment 30 miljoen gulden schuld had en onverkoopbare voorraden van 35 miljoen gulden. Hij vergelijkt de kruitfabriek met een bedrijf in maatpakken. Dat moet zich ook naar de markt richten om te overleven. En dat is bij Muiden niet gebeurd. Ook Vermin en Veenhoven hebben gefaald. “Die moeten dan ook maar hun pakken aantrekken”, aldus Frerichs.

Intussen is de curator van de failliete kruitfabriek druk in de weer om de boedel te verkopen aan Royal Ordners Factories, het vroegere Engelse staatsbedrijf der artillerie-inrichtingen dat premier Thatcher privatiseerde en dat nu onderdeel vomt van British Aerospace. Volgens Frerichs voeren de curator en British Aerospace nu al enkele maanden lang intensieve onderhandelingen.

    • Geert van Asbeck