Nedlloyd brengt moeilijke boodschap

AMSTERDAM, 19 APRIL. Het bestuur van Nedlloyd moet de komende aandeelhoudersvergadering vragen een jaarrekening goed te keuren die sluit met een verlies van 148 miljoen gulden. Tevens zal het bestuur voorstellen het dividend te passeren. Een pijnlijke situatie, omdat Torstein Hagen - die naar eigen zeggen ongeveer de helft van de aandelen vertegenwoordigt - tevergeefs heeft gevraagd om zeggenschap in het beleid en slechts een plaats in de raad van commissarissen aangeboden kreeg.

Toch lijkt Nedlloyd niet bevreesd. Hagen (die een verlies van 146 miljoen voor Nedlloyd voorspelde) ontbeert voldoende kennis van zaken, aldus Nedlloyds bestuursvoorzitter H. Rootliep, die gisteren de jaarcijfers bekendmaakte. Tenminste een uitreksel daarvan, want hoewel de meeste grote multinationals hun jaarverslagen al van de drukker hebben ontvangen had Nedlloyd het zijne nog niet beschikbaar.

Maar al zijn de verhoudingen met aandeelhouders gespannen, het bestuur van Nedlloyd weet zich gesteund door zijn raad van commissarissen.

“De raad van commissarissen heeft de strategie en de daarop gebaseerde plannen van de onderneming regelmatig met de raad van bestuur besproken en zich achter diens beleid gesteld”, zo schreven commissarissen op 18 april vorig jaar in het jaarverslag, dat toen wel klaar was. Die laatste toevoeging oogt op het eerste gezicht overbodig, maar blijkbaar zagen commissarissen een jaar geleden al de noodzaak zwart op wit te stellen dat zij het bestuur steunden.

Sindsdien heeft Nedlloyd tweemaal de prognose voor de resultaten moeten verlagen, duizend arbeidsplaatsen geschrapt, met hulp van McKinsey de kernactiviteiten gereorganiseerd, nieuw geld bij de banken gehaald en enkele gezichtsbepalende toplieden zien vertrekken.

Wie naar de toelichting op de cijfers luisterde, had onder de indruk kunnen raken van de snelheid waarmee Nedlloyd zijn problemen aanpakt.

Volgens Rootliep is al het moeilijke werk gedaan, zal de nieuwe organisatievorm vruchten afwerpen, zijn de problemen bij de Duitse aanwinst Union-Unitrans onder controle dank zij de inbreng van wat kennis van Van Gend & Loos, is een nieuw lid van de raad van bestuur al bijna gevonden en zal het herstel van de dollar ook de resultaten van Nedlloyd kunnen helpen. “1990 was een slecht jaar, maar daardoor zijn we niet uit het veld geslagen. Het is een uitdaging om snelstens weer op het goede spoor te komen”, aldus Rootliep. “We hebben daarvoor de wil en de mensen.”

Wat dat laatste betreft, lijkt Hagen het niet helemaal met Rootliep eens. De Noor zou kunnen stellen dat Nedlloyd alleen geld verdient in activiteiten waar anderen dan het Nedlloyd-bestuur de bedrijven managen, maar doet dat niet. Hij stelt wel dat Nedlloyd dit jaar meer dan 100 miljoen zal verliezen.

Dat Rootliep moest toegeven dit jaar zowel in de zeevaart als in het wegtransport opnieuw operationele verliezen te zullen lijden, versterkt de positie van het bestuur in de confrontatie met Hagen niet. Dat Nedlloyd marktaandeel verliest in de wereldcontainermarkt evenmin. Nedlloyd heeft goede verwachtingen van de nieuw bestelde containerschepen, die door een nieuw ontwerp (geen dekken) tientallen procenten goekoper varen. Dat is al te zien bij HES-dochter Bell Lines die zulke schepen al exploiteert. Maar Nedlloyd krijgt zijn eerste nieuwe schip pas eind dit jaar opgeleverd en het zevende in 1995. Het is de vraag of aandeelhouders en financiers zolang geduld hebben.

In de tussentijd denkt Nedlloyd het rendement in deze sector te verbeteren door de activiteiten te verdelen in die met hoge vaste kosten (het beheer van laadruimte) en die met lage vaste kosten (het verzorgen van transport met ingehuurde laadruimte). En Nedlloyd werkt niet meer samen met partners die ook alle diensten kunnen aanbieden, maar gaat echt concurreren.

In het wegtransport, waar de koers van de dollar geen invloed heeft, zegt Rootliep de problemen bij Union in Duitsland en Van Gend & Loos in Belgie onder controle te hebben, na in het verleden een beetje te snel gegroeid te zijn in deze sector. Sinds 1987 heeft Nedlloyd meer dan een miljard in deze sector geinvesteerd, maar dat brengt minder op dan de rente op bankkrediet.

De zeggenschap van aandeelhouders is beperkt. De zeggenschap van de banken neemt toe naarmate er meer verliezen moeten worden gefinancierd. Hagen lijkt enige steun van de banken te hebben. De vraag is of dat genoeg is voor het aangaan van een echte confrontatie.

Uit Rootlieps beschrijving van Hagen op de persconferentie gisteren en Hagens reactie vandaag, blijkt dat beide partijen nu de handschoenen hebben uitgetrokken en met de blote vuist de krachtmeting aangaan.

De eerste gelegenheid om de krachtsverhoudingen te meten is de komende aandeelhoudersvergadering van Nedlloyd. Daar moeten volgens de regels in vennootschapsland Hagen en de zijnen de jaarrekening en impliciet het beleid van het bestuur al dan niet goedkeuren. Nedlloyd heeft Hagen en de zijnen extra ruimte in dta strijdperk gegeven door geen dividend voor te stellen. Nu kan Hagen immers tegen de jaarrekening stemmen zonder dat hem dat door andere aandeelhouders kwalijk kan worden genomen. Die krijgen immers toch geen dividend, hoe de stemming ook uitvalt.

    • Paul Frentrop