Kamer en kabinet plotseling eens: stuur de mariniers!

DEN HAAG, 19 april - Hoe komt het dat het Nederlandse kabinet, unaniem gesteund door het parlement, nog geen dag nadat de Amerikanen daar om hadden gevraagd grondtroepen naar Irak wil sturen, terwijl in de hele voorafgaande periode daar absoluut geen consensus voor te krijgen was?

Kamerleden gaven gisteren hun zegen aan het plan, zelfs zonder details te kennen. Ademloos en instemmend knikkend zat de VVD'er Weisglas te luisteren naar de PvdA'er Melkert die aangaf deze militaire actie zelfs te willen doorzetten ondanks de kans op een gewapende confrontatie met Iraakse gardisten.

Door toedoen van de Partij van de Arbeid is in de hele periode vanaf augustus het zenden van Nederlandse grondtroepen geblokkeerd, ondanks herhaaldelijke en concrete verzoeken daartoe van vooral de Britten. In het kabinet had vice-premier Kok al in een vroeg stadium duidelijk gemaakt dat een absolute voorwaarde voor steun van de socialisten aan de Nederlandse deelname was: geen grondtroepen.

De houding van Groen Links gisteren was al net zo opvallend. De woordvoerster van die partij, Brouwer, vroeg de regering zelfs om “desnoods vandaag nog” Nederlandse vliegtuigen en helikopters in te zetten. Tijdens de oorlog tegen Irak was Groen Links tegen elke militaire inzet. Economisch embargo en onderhandelen, dat waren de instrumenten. Ook de moordpartijen van Saddam Husseins soldaten in Koeweit brachten deze en andere parlementariers niet tot andere gedachten. En nu? Niets nieuwe VN-resoluties, niets diplomatieke oplossing, niets economisch embargo. Integendeel: send the marines!

Pag. 3:

Tweede Kamer unaniem over sturen mariniers

Waardoor nu deze ommezwaai? De Kamerleden gaven er zelf geen antwoord op. De verklaring moet waarschijnlijk gezocht worden in hetgeen politici doorgaans tot koerswijzigingen brengt: de publieke opinie. De afgelopen weken bleef de redenering van de politici zelf vooral steken in het argument dat men niet zo maar de soevereine rechten van een staat opzij kan zetten. Sinds gisteren geldt dat dit juist wel moet als het om humanitaire hulp gaat. “Terecht wordt het soevereiniteitsbeginsel beperkt, nu er sprake is van een poging tot genocide”, zei Brouwer.

D66'er en juist Kohnstamm sprak nog wel van een spanningsveld tussen het internationale recht en de primaire noodzaak van humanitaire hulp, maar daar maakten hijzelf en zijn collega's korte metten mee: de troepen moeten er heen en snel. “Mijn fractie ondersteunt de gang van zaken volledig die zich nu lijkt te ontwikkelen, hoewel zij een en ander wel bekritiseert omdat zij de ontwikkelingen te langzaam vindt gaan”, aldus Kohnstamm.

En men was zich goed bewust van de risico's. De boodschap van Melkert (PvdA) kwam erop neer dat het risico van een oorlogje met Saddams gardisten maar moest worden genomen, anders was de bescherming van de Koerden een holle frase. De GPV'er Van Middelkoop gaf het duidelijkst zijn beweegreden voor zijn steun aan de interventie aan: “Waar het onrecht ten hemel schreit, mag de enorme nood wetten breken of beter wellicht nieuwe regels creeren.” Maar ook dat verklaarde nog niet waarom er nu wel grondtroepen naar Irak mogen en in een eerder stadium niet. De kans dat Nederlandse soldaten nu omkomen is zelfs groter, achteraf gezien, dan wanneer ze in de eerdere periode naar de Saoedisch-Koeweitse grens waren gestuurd.