Kabinet eens over sturen troepen; Duizend militairen voor hulp Koerden

DEN HAAG, 19 april - Het kabinet wil duizend militairen naar Noord-Irak sturen om een Nederlands kamp in te richten voor de opvang van 10.000 Koerdische vluchtelingen. Aan het begin van de middag boog het kabinet zich nog over de financiering van de operatie.

Niet bekend

Woesdagavond vroeg de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, minister Van den Broek in Luxemburg manschappen en materieel voor opvangcentra die Amerika, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk in zes zones aan de grens van Irak inrichten. Van den Broek stond positief tegenover het Amerikaanse verzoek. Ook de Tweede Kamer steunt het plan. De landen van de EG zijn het met Amerika eens dat voor een militaire aanwezigheid in Noord-Irak geen nieuwe resolutie van de Veiligheidsraad nodig is.

Resolutie 688 geeft volgens Nederland een legale basis voor de actie. Volgens die resolutie mag Irak hulpverlening aan de Koerden niet in de weg staan. Irak heeft de actie van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk veroordeeld. Irak ziet alleen een taak voor de Verenigde Naties bij de opvang van vluchtelingen. Daarover werd gisteren een akkoord bereikt. Turkije verwelkomt de actie van de bondgenoten.

De mariniers vertrekken samen met Britse eenheden over enkele dagen. Zij nemen slechts licht materieel mee. Gisteren is hun meegedeeld dat zij zich gereed moeten houden voor vertrek. Behalve persoonlijke bewapening zullen ze ook Stinger-raketten meevoeren tegen luchtafweer en anti-tankraketten. Transporthelikopters moeten door andere landen worden geleverd. Daarover beschikken Britten, Amerikanen, Belgen en Duitsers. De andere militairen zullen na het samenstellen van de nieuwe eenheid over twee weken via Turkije naar Noord-Irak vertrekken.

Dienstplichtigen gaan alleen op basis van vrijwilligheid. De militaire belangenverenigingen hebben daar op aangedrongen.

Pag. 3:

Mariniers zijn deel van Britse militaire inzet

De Nederlandse mariniers, de Eerste Amfibische Gevechtsgroep uit Doorn, die ruime ervaring hebben in het samenwerken met Britse eenheden en herhaaldelijk in het noordelijk deel van Noorwegen met hen in NAVO-verband oefenen zullen naast de bescherming van het eigen Nederlandse kamp ook worden ingezet voor de beveiliging van een groter gebied samen met de Britten. Het Nederlandse kamp staat onder Nederlands commando. Nederland maakt deel uit van de Britse militaire inzet. Defensie wijst met nadruk op de humanitaire taak die Nederland zich stelt. Hoe lang de Nederlandse militairen zullen blijven is niet bekend. Gerekend wordt op uitzending voor minimaal een aantal maanden.

Hoe op te treden tegen Koerdische rebellen die vanuit hun schutshaven militaire actie willen ondernemen tegen Irak is niet duidelijk.

Daarover en over de vorm van beveiliging van de kampen en hoe te handelen in het geval van een militaire confrontatie met Iraakse troepen worden op dit moment met de Amerikanen en Britten afspraken gemaakt.

Tijdens de Golfoorlog is Nederland herhaaldelijk door Washington en Londen gevraagd om grondtroepen te sturen. Op dat verzoek is nooit ingegaan omdat het binnen de regeringscoalitie gevoelig lag en het kabinet de consensus in de Tweede Kamer over de inzet in de Golf niet wilde forceren. Met name de Partij van de Arbeid had naast Groen Links dat tegen iedere vorm van militaire aanwezigheid was zware bedenkingen over het inzetten van grondtroepen.

Naast politieke bezwaren gold ook dat dienstplichtigen alleen op vrijwillige basis konden worden uitgestuurd. Uit te zenden eenheden moesten dan opnieuw worden geformeerd in het geval veel dienstplichtigen de voorkeur gaven om niet te gaan. Daarnaast beschikte Nederland, volgens het ministerie van Defensie, niet over ervaring en materieel om 'effectief onder hoge temperaturen in een woestijn op te treden'. Mariniers werden niet gestuurd omdat het Verenigd Koninkrijk ook geen mariniers in de Golf-regio had.

Samenwerking met Amerikaanse mariniers werd door Defensie als onwenselijk gezien omdat Washington in het Golf-conflict een ruimere interpretatie gaf aan het doel van de operatie: de bevrijding van Koeweit.