Joegoslavische presidenten zijn het nu weer oneens over referendum

LJUBLJANA, 19 april - De presidenten van de zes Joegoslavische republieken hebben gisteren in Ohrid geen overeenstemming kunnen bereiken over een referendum waarbij de Joegoslaven een keuze zouden kunnen maken tussen de huidige 'federale staat Joegoslavie' en een 'gemeenschap van zelfstandige, soevereine en onafhankelijke staten' naar het voorbeeld van de EG.

De Servische president Slobodan Milosevic, die vorige week nog instemde met een volksstemming, verklaarde zich gisteren tegen. “Zo'n referendum dwingt de Joegoslaven in een onmogelijke positie. Zij moeten kiezen tussen het huidige Joegoslavie, dat bestaat, en soevereine staten, die niet bestaan.” Volgens Milosevic moet er eerst in de republieken die zich van Joegoslavie willen afscheiden - Kroatie en Slovenie - een referendum worden gehouden over die eventuele afscheiding. “Pas daarna kan worden gesproken over de toekomst van Joegoslavie,” aldus Milosevic gisteren. Hij werd daarin bijgevallen door Montenegrijnse president Momir Bulatovic. De overige vier leiders houden vast aan een referendum waarover vorige week overeenstemming is bereikt. Toen wees alleen Slovenie het plan af, met het argument dat het al een volksstemming heeft gewijd aan de onafhankelijkheid. De zes presidenten besloten gisteren dat de parlementen van de republieken uiteindelijk een besluit moeten nemen over het referendum.

De presidenten, die elkaar gisteren voor de vierde keer ontmoetten om te overleggen over de toekomst van Joegoslavie, zijn in Ohrid, geen stap dichter bij een overeenkomst gekomen. nu men zelfs geen overeenstemming heeft kunnen bereiken over een referendum. Servie en Montenegro pleiten nog steeds voor een “moderne federatie” en de overige republieken blijven voorstanders van een gemeenschap van soevereine staten.

Dat maakt de mogelijkheid steeds waarschijnlijker, dat Slovenie en Kroatie eind juni zullen besluiten zich eenzijdig van de federatie af te scheiden. Op een persconferentie lieten de presidenten van deze republieken er gisteren geen twijfel over bestaan dat ook de scepsis van de internationale gemeenschap en het na afscheiding dreigende internationale isolement hen niet afschrikt. “De Sovjet-Unie pleit voor het behoud van Joegoslavie, omdat zij zelf met het probleem kampt dat republieken zich willen afscheiden. Het Westen vindt dat een uiteenvallen van de federatie gevolgen kan hebben voor heel Europa.

Wij zijn echter verantwoording schuldig aan ons volk. Als wij niet tot een nieuwe overeenkomst kunnen komen met de overige republieken, is het voor Kroatie het beste dat het zijn eigen weg gaat'', aldus de Kroatische president Tudjman.