Gemeenten in opstand tegen expansiedrang

Nuenen was lange tijd de woonplaats van Vincent van Gogh. “Als hij hier lag begraven, dan zou hij zich nu omdraaien in zijn graf”, zegt burgemeester drs. H. Terwisse (D66) van het 21.000 inwoners tellende dorp. De gemoederen zijn hoog opgelaaid sinds voorzitter dr.ir.J.Houben van de Brabantse CDA-Statenfractie de jacht op Nuenen en vier andere gemeenten rondom Eindhoven heeft geopend door te verklaren dat ze wat hem betreft hun grote zus best mogen helpen een superstad te worden door zich te laten inlijven.

Het afscheid gistermiddag van de Nuenense gemeentesecretaris was van de jobstijding doortrokken. Ambtenaren van het gemeentehuis vroegen zich ongerust af wat er in de toekomst met hen gaat gebeuren. Terwisse vindt het “niet getuigen van politieke moed” om er na de verkiezingen mee te komen. “Vindt men het dan gek dat de mensen niet meer naar de stembus gaan? Die voelen zich net als ik belazerd waar ze zelf bijstaan. Het gaat Eindhoven alleen om de poen. Als je 300.000 inwoners hebt, zou je meer geld uit het gemeentefonds krijgen, maar dacht men nu werkelijk gezien de toonzetting van de Tussenbalans dat er nog wat te halen valt?”

Terwisse, optredend als woordvoerder van acht randgemeenten rondom Eindhoven, zet ook vraagtekens bij de beoogde grotere slagvaardigheid van Eindhoven mocht het een superstad worden. “Dit belooft opstand, ook van het CDA, die in veel van de gemeenten de boventoon voert.

Daardoor gaan er jaren overheen voordat er echt iets gebeurt. Bovendien haalt het de motivatie weg uit de randgemeenten, die echt wel bereid zijn heel veel in te leveren om Eindhoven tegemoet te komen. Als Eindhoven plaats voor woningbouw nodig heeft, komen we BEGIN TWEEDE KOLOM ! er altijd in goed overleg uit. En wat is 'slagvaardig' eigenlijk? Dat onze burgers mogen meebetalen aan het Eindhovense muziekcentrum van 36 miljoen? Nou, daar hebben ze nu eens effetjes niet om gevraagd.''

De expansiedrang van Eindhoven, nu 191.000 inwoners, is niet van vandaag of gisteren. Al in de jaren zestig meende de stad de status van d-niveau (de 'd' stond voor deregulering) die haar werd toegedicht in de eerste nota ruimtelijke ordening waar te kunnen maken. Het d-niveau was het hoogste niveau voor stedelijke kernen, die op grond daarvan speciale bevoegdheden en financiele mogelijkheden hadden moeten krijgen, maar het begrip is later totaal verlaten. Eindhoven zou toen al hebben moeten uitgroeien tot 400.000 inwoners. Op grond daarvan werden destijds ambitieuze plannen gepresenteerd voor een nieuw stadshart, maar dat wordt pas nu gebouwd en op aanzienlijk kleinere schaal. Eindhoven zag zelfs haar inwoneraantal teruglopen omdat de meer vermogende inwoners de landelijke rust en ruimte in de randgemeenten opzochten.

WITREGEL INGEVOEGD De commissie-Schampers, die op dit moment de gemeentelijke herindeling van heel Brabant bestudeert, komt in juni met haar advies, dat waarschijnlijk in de richting van Houbens wensen tendeert.

Het steekt de buurgemeenten vooral dat Houben op het advies van die commissie is vooruitgelopen en er waarschijnlijk zelfs met opzet een draai in de door hem beoogde richting aan heeft gegeven. “Houben en Schampers, ook van het CDA, die onder een hoedje spelen. Ze hebben de kaarten kennelijk al geschud. Wat de burgers ervan vinden zal hun een zorg zijn. Een dergelijke regentenmentaliteit houd je in de jaren negentig toch niet meer voor mogelijk”, aldus Terwisse.

***