Officieus bestand Koerden en Irak; Troepen VS in Irak voor kampen-plan

WASHINGTON- PARIJS, 18 april - Amerikaanse troepen zijn al in het noorden van Irak om te zoeken naar geschikte plaatsen voor de vijf a zes kampen die de VS, Frankrijk en Groot-Brittannie daar zullen inrichten voor Koerdische vluchtelingen in het Turkse grensgebied. VN-functionarissen twijfelen intussen aan de wettigheid van het plan. Irak heeft vanochtend een akkoord met de VN getekend over hulp aan de Koerden.

Koerdische rebellen melden intussen een niet-verklaard staakt-het-vuren in Noord-Irak tussen hen en het Iraakse leger. Zij zeiden dat beide partijen Iraakse en andere voorstellen bestuderen om een eind te maken aan de Koerdische opstand.

Er zijn nog steeds weinig bijzonderheden bekend over de nieuwe kampen, waarvan de vorming dinsdag werd bekendgemaakt door president Bush.

Verwacht wordt dat de centra, voor circa 400.000 vluchtelingen, zullen komen in de buurt van de steden Zakho en Dohuk, op enkele tientallen kilometers van de berghellingen aan de Turkse grens waar inmiddels 800.000 Koerden zich hebben verzameld. Maar hoe de vluchtelingen, die volgens hulporganisaties steeds verder verzwakken door hun huidige onhygienische omstandigheden en het uitblijven van voldoende hulp, daar moeten komen blijft onduidelijk.

Naar in Washington verluidt zullen de Koerden via pamfletten en luidsprekers vanuit vliegtuigen of helikopters op de hoogte worden gebracht dat ze in de dalen kunnen worden ontvangen. Er zou ook worden geholpen met transport door voertuigen en helikopters.

Volgens het Pentagon zullen tussen de 5.000 en 10.000 man Amerikaanse troepen Noord-Irak ingaan voor de bouw en de bescherming van de kampen, samen met nog eens 1.000 Fransen en 1.800 Britten.

Genietroepen zullen de kampen binnen twee weken kunnen bouwen, volgens het Pentagon, een mededeling waarover zegslieden in het gebied zo hun twijfels hebben.

De kampen mogen niet gebruikt worden door guerrillastrijders. Wapens moeten bij de poorten worden ingeleverd. In de kampen komen leden van de Amerikaanse militaire politie en infanteristen.

President Bush waarschuwde Irak gisteren de geallieerde hulpinspanningen niet te hinderen. Amerikaanse functionarissen verwachtten dat ook eigenlijk niet, hoewel Irak het plan in scherpe termen heeft veroordeeld.

Pag. 4:

Troepen VS al actief in Noord-Irak

Als Irak dat wel doet, zal de Veiligheidsraad niet instemmen met het Iraakse verzoek om toestemming voor bijna een miljard dollar olie te verkopen. Een Amerikaanse VN-diplomaat stelde een dergelijke versoepeling van het VN-embargo tegen Irak direct afhankelijk van Iraakse inschikkelijkheid tegen aanzien van de geallieerde plannen.

President Bush op zijn beurt wees ook in die richting met zijn opmerking dat wanneer de vluchtelingen tijdelijk onderdak hebben en gevoed worden “ik misschien bereid ben iets anders te overwegen”.

Irak tekende vandaag een overeenkomst met de VN die voorziet in de oprichting van verscheidene humanitaire VN-centra in Irak. Prins Sadruddin Aga Khan, die het akkoord namens de VN in Bagdad tekende, zei later te hopen dat het geallieerde plan niet zal botsen met de VN-operatie in Irak, waarvan evenmin bijzonderheden bekend zijn. De Iraakse vice-premier Tareq Aziz had eerder gezegd dat “dat we oprecht geloven dat de regering van Irak in samenwerking met de VN de beste oplossing kan bieden voor het huidige probleem, dat naar we hopen tijdelijk zal zijn als er geen buitenlandse inmenging komt”.

De speciale VN-afgezant Erik Suy, die bij de onderhandelingen was betrokken, zei dat VN-staf vluchtelingen die de geallieerde centra willen verlaten zou begeleiden. De VN-mensen zouden echter niet binnen die centra werken, zei hij.

De Amerikaanse autoriteiten willen juist dat de VN zo snel mogelijk de verantwoordelijkheid over de kampen overneemt van de geallieerden. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Javier Perez de Cuellar, zei gisteren in Parijs echter dat daarvoor een nieuwe resolutie van de Veiligheidsraad nodig zou zijn. Daarbij is de instemming van de Sovjet-Unie en China, die zich beide met kracht verzetten tegen elke vorm van inbreuk op de nationale soevereiniteit, twijfelachtig. Bush'

woordvoerder Fitzwater zei later dat Washington niet van plan is Perez de Cuellars raad op te volgen en de Veiligheidsraad in te schakelen..

Terwijl de geallieerden zich beroepen op resolutie 688 van de Veiligheidsraad, die het Iraakse optreden tegen zijn burgerbevolking veroordeelt, zei Perez de Cuellar ook dat de aanwezigheid van buitenlandse troepen in Irak een wettelijk probleem vormt, ook al zijn er van humanitair oogpunt bezien geen moeilijkheden. “We bestuderen de situatie met veel aandacht, zodat de soevereiniteit van Irak kan worden geeerbiedigd, zei hij.

De Koerden zelf hebben op de geallieerde plannen gereageerd met een mengsel van vreugde en argwaan. “Ze zeggen dat het Amerikaanse leger ons gaat beschermen, maar hoe lang? Een dag, twee dagen, drie dagen - of jaren”, vroeg een Koerdische vrouw zich af die in een zojuist door de Turkse autoriteiten ingericht doorgangskamp op de geboorte van haar kind wachtte. Veel vluchtelingen zeiden dat zolang Saddam Hussein in Bagdad aan de macht bleef voor hen geen veiligheid mogelijk was.

(Reuter, AP, AFP)