Iedereen bibbert bij Skoda voor de harde hand van VW

MLADA BOLESLAV, 18 APRIL. “Iedereen bibbert hier, de sfeer is bijzonder gespannen”, zegt Ivan Danhelka van Skoda, het Tsjechische autobedrijf. Voor de ingang van het hoofdgebouw in Mlada Boleslav staan diverse Audi's uit de dure prijsklasse. De letters WOB van Wolfsburg op de witte nummerplaten maken personeelsleden van Skoda nerveus. Het zijn auto's van de Volkswagenmanagers die het bedrijf komen stroomlijnen. “We gaan in stevige pas naar de Europese markt. Dit worden harde jaren voor ons personeel.”

Eind maart tekenden Volkswagen en de regering van Tsjechoslowakije het akkoord voor de samenwerking die in feite neerkomt op een overname van Skoda. Volkswagen krijgt uiteindelijk 70 procent, de overheid in Praag 30 procent die zij zal overdragen aan particuliere investeerders. De regering houdt alleen stemrecht om voor een zekere balans met de Duitsers te zorgen. In de slag om Skoda heeft Volkswagen twee andere concurrenten, Renault en Volvo, verslagen en daarmee een unieke positie gekregen op de Oosteuropese automarkt.

Deze week hebben Skoda en Volkswagen de nieuwe onderneming 'Skoda Automobilova'opgericht waaraan Skoda zijn bezittingen heeft overgedragen, en Volkswagen 620 miljoen D-mark. De autofabrikant uit Wolfsburg heeft nu een aandeel van 30 procent. In 1995 zal dit aandeel zijn uitgegroeid tot 70 procent.

Het jonge bedrijf met de hoofdvestiging in Mlada Boleslav heeft gisteren een nieuwe bestuursraad ingesteld die bestaat uit vijf personen: twee Tsjechen, twee Duitsers en een Slowaakse Canadees die bij General Motors heeft gewerkt. Voorzitter van de bestuursraad wordt Ludmik Kalma, die voorheen directeur was van een Skoda-vestiging waar carburatoren werden gemaakt. De twee Duitsers zijn managers uit de Volkswagen-leiding. Een groep van 40 adviseurs uit Wolfsburg komt ook naar Mlada Boleslav.

Petr Dedek, de Skoda-directeur die de overname heeft voorbereid, is geen lid van de nieuwe bestuursraad. Hij zal de nevenactiviteiten van het autobedrijf, zoals scholen, restaurants en bibliotheken, saneren en vervolgens van het toneel verdwijnen. Volgens Danhelka, medewerker van de nieuwe bestuursraad, heeft Dedek op eigen verzoek geen zitting genomen in de top van Skoda Automobilova. “Er komen dramatische veranderingen voor het personeel, en een totaal andere werkwijze.”

Nu de top van het autobedrijf is aangesteld beginnen de adviseurs uit Wolfsburg met de grote herstructurering van het kader. “Het bovenkader wordt half-Tsjechisch, half-Duits”, aldus Danhelka. “In het midden- en lagere kader zullen echter klappen vallen. Veel mensen krijgen een nieuwe functie omdat hun post wordt opgeheven”.

Op de werkvloer zullen echter binnenkort al de eerste ontslagen volgen. Onder de circa 20.000 werknemers bij het autobedrijf zijn ook veel Polen, Cubanen en Vietnamezen. Zij werken vooral in de nachtploeg. De Polen en Cubanen zullen volgende maand naar huis terugkeren, de Vietnamezen aan het eind van dit jaar als hun contracten aflopen.

De 620 miljoen D-mark die Volkswagen deze week in het nieuwe autobedrijf heeft gestopt is de eerste schijf. Volgens Carl Hahn, president van Volkswagen, zal het autobedrijf uit Wolfsburg de komende tien jaar negen miljard D-mark in Skoda Automobilova investeren. De injectie is nodig om de produktie te verhogen en nieuwe modellen op de markt te brengen.

Skoda produceerde vorig jaar 180.000 auto's, voor het grootste deel het type Favorit. Dit jaar wordt een produktie van 200.000 auto's verwacht. Aan het eind van dit decennium mikt Skoda op een produktie van 400.000 auto's, verdeeld over diverse modellen. “Er is een direct stijgende lijn, de eerste jaren met enkele tienduizenden. In 1995 komt de grote sprong. Dan komt er een nieuwe fabriek bij”, aldus Danhelka.

“Skoda profiteert van de kennis die Volkswagen heeft opgedaan bij de overname van het Spaanse SEAT. Toen was er eerst een dalende lijn.”

Op dit moment maakt Skoda vooral de Favorit, over enkele jaren begint echter ook de produktie van de Forman, een stationcar. “De auto's krijgen sterkere motoren, met een groter acceleratievermogen en een steviger constructie.”

Het akkoord tussen Volkswagen en Skoda is de eerste grote overname van een Tsjechisch bedrijf sinds de omwenteling van november 1989. Het wordt gezien als voorbeeld voor andere bedrijven die met grote internationale ondernemingen willen samenwerken. De regering in Praag heeft Volkswagen echter ook wat moeten bieden. Volkswagen krijgt, mogelijk tot het jaar 2000, vrijstelling van de betaling van vennootschapsbelasting. De regering heeft Volkswagen ook bescherming op de Tsjechoslowaakse markt beloofd. De importheffingen op nieuwe en gebruikte auto's uit West-Europa zullen flink worden verhoogd.

Belasting op auto's uit Tsjechoslowakije - op dit moment 40 tot 50 procent - zal worden verminderd naar EG-niveau.

Skoda wil de binnenlandse markt nog een tijd beschermen omdat het van 1993 tot 1996 - de periode van de grote Umbruch - zware verliezen verwacht. Pas in 1997 zal Skoda weer de eerste winsten maken, in het jaar 2000 zelfs een winst van ruim 500 miljoen D-mark. Dit jaar maakt Skoda, volgens de prognoses, nog een winst van circa 170 miljoen D-mark.

Voor de werknemers van de Skoda-fabriek in Mlada Boleslav gaat er volgens Danhelka veel veranderen, en veel van de ruim 200 toeleveringsbedrijven gaan voor de bijl. “Tot nu toe was onze produktie een kwestie van improviseren. De toeleveringsbedrijven hadden soms de onderdelen niet klaar, en dan moest Skoda weer andere oplossingen vinden. De Duitsers zijn punctueel, ze zullen hoge eisen aan ons stellen. Volkswagen zal improviseren veranderen in organiseren.”