Fiasco dreigt voor Sovjet-Japanse top

TOKIO, 18 april - Het historische bezoek van president Gorbatsjov aan Japan dreigt op een mislukking uit te lopen. De lang verwachte doorbraak over de Koerilen-kwestie, het territoriale geschil dat een vredesverdrag tussen Japan en de Sovjet-Unie sinds dertig jaar in de weg staat, laat vooralsnog op zich wachten.

De Koerilen-kwestie stond vandaag centraal in het overleg tussen premier Toshiki Kaifu en president Michail Gorbatsjov. Twee uur bleek daarvoor echter te kort. Daarom werd besloten tot een volgende gespreksronde. Zelfs een afspraak van de Gorbatsjovs met het Japanse keizerlijke echtpaar moest daarvoor wijken. Maar ook de middagsessie heeft geen resultaat opgeleverd. Voor vanavond is een derde overlegronde ingelast.

Over de uitkomst van de gesprekken is officieel niets bekendgemaakt. Wel zou de Sovjet-Unie voor het eerst met zoveel woorden het bestaan van het geschil willen erkennen. Japan wil dat de Sovjet-Unie haar belofte uit 1956 erkent om twee van de vier eilanden terug te geven na sluiting van een vredesverdrag. De Sovjet-Unie is op deze toezegging teruggekomen toen Japan in 1960 zijn veiligheidsverdrag met de VS verlengde. Sindsdien heeft de Sovjet-Unie het bestaan van een territoriaal geschil met Japan ontkend.

Gisteren lieten bronnen in de Sovjet-delegatie al doorschemeren dat Japan slechts kon rekenen op een 'indirecte bevestiging' van de afspraken uit 1956. Japan heeft volgens een ambtenaar van het ministerie van buitenlandse zaken “een belangrijke concessie” gedaan om tot een compromis te komen. Het zou echter gaan om een niet nader omschreven “definitief aanbod”.

Tokio heeft tot een bedrag tegen de 50 miljard gulden aan economische steun in het vooruitzicht gesteld wanneer de Sovjet-Unie de Japanse aanspraak erkent op de vier eilanden van de Koerilen.