Plan van Aanpak Schiphol ondertekend

DEN HAAG, 17 APRIL. Het Plan van Aanpak Schiphol en Omgeving is gisterenavond getekend door de belangrijkste partijen die bij de uitbreiding van de luchthaven zijn betrokken: de minister van ruimtelijke ordening en milieu, de minister van verkeer, de staatssecretaris van economische zaken, het provinciebestuur van Noord-Holland, de gemeentebesturen van Amsterdam en Haarlemmermeer, de luchthaven Schiphol en de KLM.

Daarmee is een stap gezet op een weg die moet leiden tot een forse uitbreiding van Schiphol, de luchthaven die als mainport in Europa de concurrentie wil aangaan met Londen, Frankfurt en Parijs. Een stap, niet meer dan dat. De echte beslissingen moeten nog worden genomen.

Het 'beleidsconvenant' dat de partijen ondertekenden is niet zonder betekenis, maar uiteindelijk blijft het een intentieverklaring. Een momentopname van politieke wil en economische ambities.

Het zullen veelal andere politici zijn die in andere tijden de knopen moeten doorhakken en de dan heersende opvattingen over milieu, economische groei en de rol van de luchtvaart daarin zullen meer de doorslag geven dan de handtekeningen die gisteren ten burele van de Rijksplanologische Dienst in Den Haag werden gezet.

Tegenstellingen zullen de discussie de komende jaren blijven beheersen. Niettemin zeggen het kabinet en de andere ondertekenaars de overtuiging te hebben dat zonder een aanpak in samenhang zowel de mainportfunctie van Schiphol als het leefmilieu in de omgeving daarvan ernstig in gevaar komen.

Maar de samenhang is in het convenant vaak duister. Zo wordt over de luchtverontreiniging in de overeenkomst opgemerkt dat de regering zich sterk zal maken in internationaal verband daarover afspraken te maken.

Maar ook wordt eraan toegevoegd “dat zonodig aanvullende maatregelen bij andere bronnen genomen dienen te worden in Nederland en-of het buitenland”. Met andere woorden: de luchtvervuiling die via de groei van Schiphol extra wordt veroorzaakt, moet elders worden gecompenseerd. Hoe? Daarover zwijgt het convenant.

De afspraken over de nachtvluchten zijn ook een potentiele bron van conflicten. Afgesproken is dat het aantal nachtvluchten in 1993 nog met 1.000 per jaar mag toenemen tot een totaal van 12.000 en niet 15.000 zoals eerder was voorzien. In 1993 moet er een normering zijn afgesproken. Maar is die er “door exogene omstandigheden” niet gekomen, dan mag de jaarlijkse groei van 1000 nachtvluchten ook daarna doorgaan, aldus het convenant. De provincie Noord-Holland en de gemeente Haarlemmermeer hebben al laten optekenen dat ze het daarmee niet eens zijn.

Er zijn meer open einden. De aanleg van de vijfde baan, bedoeld om de geluidshinder te verminderen, komt voor rekening van Schiphol ondr het motto dat de vervuiler moet betalen. “Daarover waren de andere partijen het snel eens” zei president-directeur Den Besten gisteravond niet zonder gevoel voor ironie. Maar als de kosten van de vijfde baan, op 550 of 600 miljoen gulden geschat, de concurrentiepositie van Schiphol in gevaar brengen, moet over de verdeling daarvan nog eens worden gepraat. Niettemin stelt het convenant: zonder vijfde baan mag Schiphol minder groeien.

Iets soortgelijks geldt voor de isolatie van woningen in de omgeving van Schiphol, die lijden onder het lawaai van de vliegtuigen.

Uitgangspunt is dat de luchtvaartmaatschappijen de 700 miljoen gulden die dit vergt, op tafel zullen leggen. Zo niet, dan heeft dat consequenties voor de groei van Schiphol. Maar ook heeft minister Maij-Weggen op zich genomen te onderzoeken of de isolatie, waarvan de kosten soms op 80.000 gulden per woning blijken uit te komen, niet goedkoper kan.

De belangrijkste waarde van het convenant, behalve de voorlopige keuze voor groei van Schiphol, is de afspraak om tot een stroomlijning van planologische en andere procedures te komen. Voor de deur staat nu de wettelijk voorgeschreven milieu-effect- rapportage, die verplicht tot een onderzoek naar de voorkeursvariant, naar een meer milieuvriendelijk alternatief en naar de nul-variant (dat wil zeggen: autonome groei van Schiphol binnen de nu bestaande mogelijkheden).