Einde Van Nievelt Goudriaan werd in jaren zestig ingeluid

ROTTERDAM, 17 APRIL. Met het faillissement van Van Nievelt Goudriaan & Co is een einde gekomen aan een van de oudste rederijen van ons land. Opgericht in 1905 door twee jonge zakenlieden, H.A. van Nievelt en A.J.M. Goudriaan, begon de Rotterdamse rederij kort daarna met twee eigen schepen, bestemd voor de wilde vaart. Die schepen vervoerden vooral hout uit het Oostzeegebied.

Scandinavie heeft uiteindelijk ook de ondergang voor van Van Nievelt betekend. Naast hoge bunkerprijzen, een lage dollar en onder druk staande tarieven, was een strop van ongeveer 10 miljoen gulden bij de exploitatie van een Zweedse veerdienst te veel voor Van Nievelt.

De vloot van Van Nievelt breidde zich in de periode voor de Eerste Wereldoorlog snel uit. Ondanks een inzinking in de scheepvaartmarkt in die jaren, die een aantal concurrenten van de jonge rederij het leven kostte, groeide Van Nievelt uit tot een middelgrote rederij met 10 schepen. En hoewel de Eerste Wereldoorlog door het verlies van 1.200 Nederlandse zeelieden die omkwamen bij oorlogshandelingen voor de vaderlandse reders een dramatische periode was, kon Van nievelt met zijn tien schepen toen wel profiteren van het enorme gebrek aan scheepsruimte. Van Nievelt keerde in de periode 1915-1918 twee keer een dividend uit van 50 procent en twee keer zelfs van 100 procent.

Na de Eerste Wereldoorlog zette de expansie van Van Nievelt zich voort. In 1919 werden negen nieuwe schepen besteld, vooral bedoeld voor lijnvaart op Zuid-Amerika, een activiteit die een aanvulling moest zijn op de wilde vaart.

Nadat de crisisjaren Van Nievelt ook niet onberoerd hadden gelaten, werd de rederij in de Tweede Wereldoorlog zwaar getroffen. De maatschappij moest niet alleen het leven van 42 werknemers betreuren, maar ook het verlies van 11 van haar negentien schepen. Dit weerhield de rederij er niet van na de Tweede Wereldoorlog weer fors te investeren. In haar hoogtijdagen in de jaren vijftig bezat Van Nievelt 24 schepen. In die dagen telde het Rotterdamse bedrijf 600 personeelsleden. Ook werden toen andere activiteiten ontwikkeld, zoals kustvaart, tankervaart, scheepsmanagement voor derden en scheepsagenturen.

Maar in de jaren zestig trad een geleidelijke maar onafwendbare achteruitgang op in de omvang en resultaten van de Nederlandse koopvaardij. Het investeringsklimaat verslechterde onder meer door stijgende loonkosten, terwijl tegelijkertijd schaalvergroting noodzakelijk werd. Bovendien kwam het rendement van Van Nievelt onder druk te staan omdat de rederij zich genoodzaakt voelde lijnvaartactiviteiten van bedrijven waarmee de rederij relaties onderhield en die in moeilijkheden kwamen, voor eigen rekening over te nemen.

De investerings- en rendementsproblemen waren voor de toenmalige directie aanleiding om de zelfstandigheid op te geven. In 1968 nam het SHV-conecrn Van Nievelt over. Het was de bedoeling dat Van Nievelt de haven- en transportbelangen van SHV zou gaan behartigen. Maar van Nievelt kon niet gedijen onder de paraplu van SHV.

“SHV is geen reder maar een handelaar”, verklaarde een ingewijde in die tijd. Speculatieve transacties met een aantal tankers deden Van Nievelt ook geen goed. In 1983 wilde SHV weer af van Van Nievelt. Het concern ging zich concentreren op de distributie van consumentenprodukten, onder meer via de zelfbedieningsgroothandel Makro. In de persoon van ir J.C. Goudriaan, achterneef van een van de oprichters, werd Van Nievelt via een management buy out weer zelfstandig. Goudriaan wilde van Van Nievelt weer een flexibele en agressieve rederij maken.

Maar ook Goudriaan kon het tij niet keren. In 1986 moest Van Nievelt 90 van de 300 zeevarenden ontslaan. Twee schepen waarmee Van Nievelt samen met Nedlloyd een lijndienst op Zuid-Amerika onderhield, werden in Schiedam opgelegd. Er volgden meer saneringen waarbij Goudriaan ook zelf het veld moest ruimen. De raad van commissarissen verweet hem de slechte gang van zaken bij het bedrijf en zette hem op straat.

Vervolgens kwam Van Nievelt voor 80 procent in handen van United Dutch, een beleggingsgroep gelieerd aan het Amsterdamse beursfonds ICA Holding. De Deen Moller Pedersen, toen nog directeur van Van Nievelt, verwierf het restant van de aandelen.

De curator in het faillissement van de Rotterdamse rederij doet nog pogingen de drie schepen van Van Nievelt in de vaart te houden. Als dat lukt, lijkt het in ieder geval onwaarschijnlijk dat dat onder naam van 'Van Nievelt Goudriaan & Co' gebeurt.