Nu Oekraine bedreigd met grote staking

MOSKOU, 16 APRIL. De Oekraine maakt zich op voor een algemene staking met een politiek karakter. De radicale nationalistische partijen hebben daartoe opgeroepen. De overkoepelende nationale beweging Roech verkeert nog in dubio.

In een poging een politieke staking, gericht op het aftreden van president Michail Gorbatsjov en de ontbinding van het centrale parlement in Moskou, af te wenden hebben de Oekrainse regering en de federatie van onafhankelijke vakbonden in een gezamelijke verklaring de prijsverhogingen afgewezen.

De radicalisering in de Oekraine begon zondag toen de Oekraiense Democratische Volkspartij in Kiev een demonstratie organiseerde ter ondersteuning van de mijnwerkers. De betogers keerden zich vooral tegen de hernieuwde arrestatie van de radicale nationalist Stepan Chmara uit Lvov (Galitsie) die maanden gevangen heeft gezeten op verdenking van openbare geweldpleging, onlangs op vrije voeten werd gesteld maar vorige week weer werd aangehouden toen hij in de Donbass zijn solidariteit met de stakende arbeiders kwam betuigen. De Republikeinse Partij, die de radicale vleugel in Roech representeert en vooral in het westelijk deel van de Oekraine het politieke leven domineert, heeft zich gisteren aangesloten bij de stakingsoproep.

De ontwikkelingen in de Oekraine beginnen enigszins op drift te raken precies op het moment dat in Moskou de tijd rijp lijkt voor een soort economische noodtoestand. Gisteren heeft vice-premier Vitali Dogoejev de Opperste Sovjet van de unie in zeer dreigende termen verslag gedaan van de economische toestand. “Nog twee weken stakingen en we hoeven hier niet meer bijeen te komen”, aldus de vice-premier.

De vice-premier doelde daarbij niet alleen op de liquiditeitsproblemen waarin de staatskas verzeild is geraakt, maar ook op de stagnatie in de produktie die het gevolg is van de stakingen van de mijnwerkers.

Steeds meer bedrijven in de zware industrie komen stil te liggen of moeten op halve kracht werken omdat ze geen kolen en staal meer krijgen aangeleverd. In sommige bedrijven wordt nu bovendien ook op politieke gronden gestaakt.

Alleen in Wit-Rusland lijkt de stakingsbeweging zich niet te radicaliseren. Na twee waarschuwingsacties de afgelopen weken hebben de actiecomite's die gelieerd zijn aan het Volksfront, de regering nu tot aanstaande maandag de tijd gegeven om met een antwoord te komen op hun looneisen. Die eisen concentreren zich op afschaffing van de onlangs ingevoerde omzetbelasting van 5 procent en volledige prijscompensatie. In Wit-Rusland zijn de politieke eisen op dit moment wat naar de achtergrond gedrongen.