Matige prestaties zorgen voor een terugval in de publieke belangstelling; Oranje moet weer aan klantenbinding doen

WASSENAAR, 16 april - Het Nederlands elftal mag dan nog als een magneet werken op het bedrijfsleven, bij het grote publiek heeft het zijn aantrekkingskracht verloren. Voor de EK-kwalificatiewedstrijd tegen Finland, morgenavond in Rotterdam, waren vanmorgen slechts 25.000 kaarten verkocht. Dat zal niet veel verbeteren aangezien de bond al in een vroeg stadium het groene licht heeft gegeven voor een rechtstreekse televisieuitzending. Het sectiebestuur betaald voetbal heeft de belangen van de sponsors laten prevaleren om nog zoveel mogelijk aan de interland te verdienen. Dus poen in plaats van publiek.

De KNVB moest dit seizoen op het gebied van recettes al een paar teleurstellingen verwerken, alhoewel de opbrengsten niet in het lopend boekjaar zijn begroot. Nederland-Griekenland (25.000) en Nederland-Malta (36.383) bleven qua publieke belangstelling beneden de verwachtingen. De toeschouwersaantallen steken schril af bij de cijfers van het kwalificatietoernooi van het EK '88. In de aanloop naar het voor Nederland zo succesvol verlopen evenement in West-Duitsland trokken duels met Polen (60.000, Amsterdam), Griekenland (52.000, Rotterdam), Hongarije (53.035, R'dam) en Cyprus (55.000, R'dam) vrijwel volle stadions. Ook in de voorronde voor het wereldkampioenschap in Italie bleef het legioen massaal achter Oranje staan. Tegenstanders als Wales (58.000, Amsterdam), West-Duitsland (52.000, Rotterdam) en Finland (49.000, R'dam) waren eveneens goed voor een uitverkocht huis.

Het mag duidelijk zijn dat de ontwikkelingen voor en tijdens het wereldkampioenschap in Italie het Nederlands elftal en de KNVB geen goed hebben gedaan. De aansprekende prestaties tegen Griekenland thuis en Malta uit, toen Oranje met een fris concept een nieuw elan vertoonde, zorgden voor een korte opleving. Maar op de wanvertoning tegen Malta in De Kuip (1-0) knapte het publiek volledig af.

Bondscoach Rinus Michels kon zich na dat gemakzuchtige optreden van Oranje de teleurstelling van de toeschouwers, waarvan sommige tachtig gulden voor een entreebewijs hadden neergelegd, voorstellen, maar wees er toen op dat een interland geen optelsom kan zijn. Gisteren meende hij weer begrip te moeten kweken voor zijn internationals. “Ik heb de videobeelden van die wedstrijd nog eens bekeken”, aldus Michels, “en geconcludeerd dat erop de prestatie van het team als geheel weinig viel aan te merken. Het tempo werd goed hoog gehouden, er was veel beweging in de ploeg. Alleen de kansen bleven onbenut, mede doordat een aantal spelers onder zijn niveau voetbalde. Dat is nu eenmaal des voetbals. Op Malta werd nagenoeg iedere kans door ons verzilverd, hier wilde de bal er niet in.”

Hoe het ook zij, Nederland-Finland staat morgen in het teken van de klantenbinding. Hoewel Michels zich niet verplicht voelt tot een goedmakertje. “Het is onze taak altijd goed voor de dag te komen. We spelen immers voor het publiek. Een trainer komt echter steeds weer voor hetzelfde dilemma te staan: hij moet zorgen voor en spektakel en de punten. Ik stel me op het standpunt: eerst het spektakel, dan de punten.” Dat het publiek Oranje de rug heeft toegekeerd raakt Michels wel. “Dat doet pijn, zeker. Een beetje gezond chauvinisme zou geen kwaad kunnen.”

Michels smeekt dus om wat meer support. Maar dat lijkt te veel gevraagd omdat Oranje vorig seizoen ook in vriendschappelijke wedstrijden het publiek in de steek liet. Een wervelend optreden tegen de Finnen, die net zijn ontwaakt uit zes maanden durende winterslaap en komend weekeinde met een nieuw seizoen starten, zou wat goed kunnen maken. Michels ontving gisteren in Den Haag echter een formatie met aangeslagen spelers. De bondscoach kampt met het probleem dat zijn nieuwe concept helemaal is afgesteld op de inbreng van Ajacieden en die groep kreeg vorige week zondag juist een mentale dreun te verwerken tegen PSV. Michels: “Toch zal ik niet van de ingeslagen weg afwijken. Het systeem en concept blijven altijd ondergeschikt aan de spelers. Ik heb op het ogenblik geen motieven om aan te nemen dat het Nederlands elftal in de huidige samenstelling niet meer kan functioneren.”

Kleine nuances zal Michels ten opzichte van 13 maart wel moeten aanbrengen. Hij heeft Frank de Boer teruggezet naar Jong Oranje ten faveure van Jerry de Jong. Michels moet zijn vergissing hebben ingezien, de draai die hij er gisteren aangaf was zwak. De Jong zou na goede optredens tegen Griekenland en Malta in ongenade zijn geraakt omdat hij bij PSV op de reservebank was beland. Door toeval, blessures van Van Aerle en Gerets, mocht de Amsterdammer in de laatste twee wedstrijden van PSV weer acte de precense geven en daaraan dankt hij nu zijn rehabilitatie in Oranje. De Jong, die de besprekingen met PSV over zijn contract heeft opgeschort tot het einde van het seizoen: “En nog ben ik bij PSV niet zeker van een basisplaats. Als Gerets weer fit is zal ik wel weer het veld moeten ruimen. Ik ben te oud (26, red.) om op de bank te zitten. Daar wil ik volgend seizoen dus vanaf.”

Op de linksbuitenplaats 'mist' het Nederlands elftal morgenavond de geblesseerde Bryan Roy. Michels liet gisteren nog even het midden wie de Ajacied vervangt. Hij heeft de keuze uit Juul Ellerman of Pieter Huistra die beter lijkt te passen in het Ajax-concept. De ex-Twentespeler werd door zijn werkgever Glasgow Rangers van de 32 wedstrijden slechts 15 keer ingezet. Een goed verstaander kon gisteren uit de woorden van Michels trouwens opmaken dat PSV's Ellerman tot voor kort favoriet was bij Michels.

De invloed van PSV is dus groter geworden in de selectie van het Nederlands elftal. Maar de Eindhovenaren stellen zich bescheiden op.

Erwin Koeman verwoordde het Brabantse standpunt met de opmerking: “Het zou niet reeel zijn als wij nu eisen dat het concept anders moet. Daarvoor is de inbreng van de Ajacieden nog te groot. Bovendien, als wij echte toppers waren dan hadden we vorige week ook van Feyenoord gewonnen. Voor ons blijft elke wedstrijd momenteel lastig.

Daarin is na de zege op Ajax echt geen kentering gekomen.''