Begin ontmanteling Kalkar

KALKAR, 16 april - De Samenwerkende Elektriciteits Produktiebedrijven (SEP) hebben ingestemd met het Duitse besluit de snelle kweekreactor in Kalkar niet in gebruik te nemen. In Kalkar is men nu begonnen aan de geleidelijke ontmanteling van de installatie.

Noodgedwongen, zo onderstreept een woordvoerder van de SEP, hebben de SEP en de andere aandeelhouders van de SBK (Schnell Bruter Kernkraftwerksgesellschaft, de maatschappij die opdracht gaf tot de bouw van Kalkar en die de exploitatie zou verzorgen) zich neergelegd bij het Duitse besluit. De SEP heeft een aandeel van 14,75 procent in de SBK.

Over de financiele consequenties van een en ander is nog niets afgesproken en heeft men zich nog alle rechten voorbehouden, aldus de woordvoerder. De SEP heeft in totaal 40 miljoen D-mark in het project gestoken en gaat er niet van uit nog voor verdere kosten te moeten opdraaien.

Het Nederlandse ministerie van economische zaken hult zich sinds de Duitse aankondiging met Kalkar te willen stoppen in stilzwijgen. De Nederlandse staat heeft 1,2 miljard in Kalkar gestoken. Het ministerie onderhandelt nog met Duitsland over de financiele afwikkeling van de zaak, waarbij de vraag centraal staat of Nederland een schadevergoeding bij de Duitsers indient, de Duitsers Nederland vragen mee te betalen aan de afbraak van de installatie, danwel beide landen afzien van verdere financiele aanspraken. Belgie, de derde deelnemer aan het project, heeft al aangekondigd een schadeclaim bij Duitsland te zullen indienen.

Nu de SEP en ook de andere aandeelhouders van de SBK (Duitse en Belgische elektriciteitsbedrijven) zich hebben neergelegd bij de sluiting van Kalkar, is een begin gemaakt met de geleidelijke stillegging van het uiterst gevoelige koelingssysteem, dat in afwachting van inbedrijfstelling al drie jaar draaide. Het vloeibare natrium dat als koelvloeistof dient, is al die tijd tegen hoge kosten (honderden miljoenen) door het systeem rondgepompt en op temperatuur gehouden.

Pag. 20:

Kalkar wordt mogelijk stortplaats kernafval

Nu tapt men het natrium (dat niet met de buitenlucht in aanraking mag komen omdat het zeer heftig reageert met zuurstof en explosief bij contact met water) geleidelijk uit het systeem, om het voorzichtig in opslagtanks te laten lopen. Dat bevestigt Ir. H. van den Brink, hoofd van de afdeling techniek van de reactor. “Ook voeren we nu onderhandelingen om het natrium weer kwijt te raken. We zullen er waarschijnlijk minder dan de handelswaarde voor terugkrijgen.” Het is nog niet duidelijk wat er moet gebeuren met het voor de snelle kweekreactor bestemde plutonium.

Vier jaar geleden werd de bouw van de kweekreactor, die in totaal zo'n elf miljard gulden heeft gekost, na jaren van oponthoud en grote begrotingsoverschreidingen eindelijk voltooid. Maar omdat de deelstaat Noordrijn-Westfalen weigerde de laatste twee benodigde vergunningen af te geven, kon de kernreactor niet in gebruik worden genomen. Vorige maand maakte de Bondsregering bekend dat het project wordt afgeblazen.

Bij de snelle kweekreactor in Kalkar werken nog zo'n 220 mensen, die de installatie de afgelopen jaren draaiende hielden. Dit vergde jaarlijks 105 miljoen D-mark.

De grootste aandeelhouder van de SBK, het Duitse elektriciteitsbedrijf RWE, heeft nu toegezegd het personeel van de SBK over te nemen. Per 1 juli moet het personeelsbestand in Kalkar zijn teruggebracht tot 150, per 31 december tot vijftig man. Dan ook moet al het natrium uit het systeem zijn verwijderd en de hele centrale zover zijn ontmanteld dat zij “net als een willekeurige industriele installatie kan worden gesloopt”, aldus Van den Brink.

Sloop valt nog af te wenden als plannen haalbaar en betaalbaar blijken om de betonnen kolos om te bouwen tot een conventionele (dat wil zeggen: niet-nucleaire), gasgestookte elektriciteitscentrale. De SEP zegt daar geen belangstelling voor te hebben, gezien de hoge kosten die zo'n oplossing met zich mee zou brengen. “Dan kun je beter een hele nieuwe centrale bouwen”, aldus de woordvoerder van de SEP.

Ook wordt in Duitsland overwogen, aldus Van den Brink van de SBK, om het enorme gebouw met zijn gepantsterde wanden te gebruiken voor de opslag van laag- en middelradioactief afval.