Baker hervat missie in M-Oosten deze week al

TEL AVIV, 16 april - De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, komt reeds donderdagavond naar Jeruzalem voor intensief overleg met Israels leiders over een regionale vredesconferentie. De overrompelingstactiek van de Amerikaan wordt hem in Jeruzalem niet in dank afgenomen. Op zijn vroegst werd hij zaterdagavond in de Israelische hoofdstad verwacht. Donderdag wordt in Israel de 43ste onafhankelijkheidsdag gevierd.

Premier Yitzhak Shamir heeft gisteren in Londen met zijn Nederlandse collega Lubbers gesproken over het vredesproces. Volgens radio Israel vond het onderhoud op aandrang van Lubbers onder vier ogen plaats.

Tegenover radio Israel zei Shamir vanmorgen dat het onderhoud “vriendschap uitstraalde”. Volgens Shamir bracht Lubbers enkele ideeen naar voren “waarover moet worden nagedacht”.

Volgens Westerse diplomatieke kringen in Israel geniet Nederland vooral na het zenden van de Patriot-raketten naar Israel tijdens de oorlog in het Golfgebied een bijzondere vertrouwenspositie in Jeruzalem. Dat zou minister Van den Broek bij zijn op 1 juli te beginnen voorzitterschap van de EG-ministerraad kansen bieden een brugfunctie in het Midden-Oosten te vervullen.

In Londen heeft Shamir gisteren krachtig stelling genomen tegen een EG-rol in het door de VS gestuwde vredesproces. Shamir houdt eraan vast dat uitsluitend de VS en de Sovjet-Unie bij de openingsceremonie van de regionale vredesconferentie zullen aanzitten. Jeruzalem wil de EG buiten de deur houden, omdat met name Frankrijk ervan wordt verdacht de PLO in het onderhandelingsproces naar voren te willen schuiven.

Ook de Israelische minister van buitenlandse zaken, David Levy, heeft in een vraaggesprek met de Jerusalem Post vandaag verzet aangetekend tegen een inbreng van de EG in het vredesproces. Volgens hem zou EG-deelneming een regionale vredesconferentie onmiddellijk het karakter van de door Israel afgewezen internationale vredesconferentie geven, die niet voldoende rekening zou houden met Israels belangen.

Toch zal Baker in Jeruzalem op aandrang van Syrie een pleidooi houden voor een rol voor de EG in een regionale vredesconferentie. Ook zal hij aandringen op een onmiddellijke stopzetting van de nederzettingenpolitiek en zal hij een reeks van het Israelische standpunt afwijkende suggesties doen om een doorbraak te forceren.

Volgens de Israelische pers hebben de VS Israel laten weten, dat er een einde komt aan de intensieve Amerikaanse bemiddelingspoging indien in juni geen basis is gelegd voor een regionale vredesconferentie.

Ondanks de enorme problemen die nog moeten worden overwonnen, waaronder de samenstelling van een Palestijnse delegatie en de kwestie van de ruil van 'land tegen vrede', liet Shamir zelf zich gisteren in Londen optimistisch uit. Op de vraag wat de vooruitzichten zijn voor een permanente vrede antwoordde hij volgens de Jerusalem Post: “Wij zijn er klaar voor. Sommigen aan de andere kant zijn daartoe meer bereid dan vroeger.”

Terwijl de tegenstellingen over het vredesproces binnen Likud hun uitdrukking vinden in een felle politieke ruzie tussen de ministers Levi en Sharon heeft Gush Emoniem, het verbond der getrouwen, vannnacht op de Westelijke Jordaanoever nabij Ariel een nieuwe nederzetting, Revava, gesticht. Woordvoerders van linkse partijen zien daarin de hand van Sharon. Zij leggen de actie uit als een poging de vredesmissie van Baker te torpederen.