'Tsjernobyl eiste tussen 7.000 en 10.000 levens'

LONDEN, 15 april - De ramp met de kerncentrale in Tsjernobyl heeft tussen zeven- en tienduizend mensen het leven gekost. Alle mijnwerkers en soldaten die na de ramp betrokken zijn geweest bij het schoonmaken van de radioactief besmette zone, zijn inmiddels gestorven.

Dat heeft Vladimir Tsjernoesenko, als wetenschappelijk directeur verantwoordelijk voor de besmette zone, gezegd in een interview met Thames Television, dat komende donderdag het programma This Week wijdt aan de ramp. Het is volgende week vijf jaar geleden dat de kerncentrale van Tsjernobyl in brand raakte.

Het officiele dodental van de ramp bedraagt nog steeds 31. Volgens Tsjernoesenko is het werkelijke dodental niet vast te stellen, omdat de regering dat geheim houdt. Maar de grote meerderheid van de slachtoffers bestaat uit mijnwerkers en militairen die na het ongeluk zijn ingezet bij het schoonmaken van de zone die het ergst besmet raakte, aldus Tsjernoesenko. Hij is, zegt hij, zelf ten dode opgeschreven: artsen hebben hem nog twee tot vier jaar te leven gegeven. Wegens dat vooruitzicht, zei hij in het interview met Thames Television, had hij besloten de waarheid over Tsjernobyl bekend te maken: “Ik had gedacht dat er maatregelen zouden worden genomen en dat er een poging zou worden gedaan eerlijk met de situatie om te gaan. Nu ik vijf jaar lang heb gezien dat van zo'n poging geen sprake is geweest, moet ik - voordat ik zelf sterf - de wereld duidelijk maken waar ze mee te maken heeft.”

Volgens Tsjernoesenko hebben de Sovjet-autoriteiten tegenover het Internationale Atoom Energie Agentschap (IAEA) gelogen over de ramp.

Zo is verteld dat maar drie procent van de 190 ton radioactieve brandstof in de reactor is vrijgekomen, terwijl het in werkelijkheid om zestig tot tachtig procent ging. Sovjet-wetenschappers hebben de regering een rapport gestuurd over de werkelijke gevolgen van de ramp, maar dat rapport is genegeerd. De bevolking van het stadje Pripjat is volgens Tsjernoesenko 36 uur lang blootgesteld geweest aan een straling die enkele duizenden keren hoger was dan toegestaan. “In plaats van alle pogingen te ondernemen om mensen te redden, heeft het systeem alles gedaan om de informatie over de ramp te onderdrukken,”

aldus Tsjernoesenko. (Reuter, AFP) De redactie wetenschappen tekent hierbij aan dat het Weense IAEA de Sovjet-Unie - na de eerste dagen van geheimzinnigheid - juist geprezen heeft voor de grote mate van openheid. Buitenlandse deskundigen werden zonder beperkingen toegelaten. Tsjernoesenko's schatting van zeven- tot tienduizend doden wekt bevreemding. Van een overdosis kernstraling krijgt men zogenaamde 'stralingsziekte'. Men sterft daaraan binnen enkele maanden of men herstelt ervan. De sterfte aan kanker is pas merkbaar na vele tientallen jaren - als deze extra sterfte statistisch te onderscheiden is van de normale kankersterfte in de Sovjet-Unie.