'Syrie wil met Israel praten op conferentie'

TEL AVIV, 15 april - Syrie is in het raam van een “vredesconferentie” voor het Midden-Oosten bereid tot rechtstreekse onderhandelingen met Israel. De Israelische krant Ma'ariv meldt vandaag dat de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, James Baker, Jeruzalem gisteren van deze ontwikkeling op de hoogte heeft gesteld.

Baker wordt volgens de Israelische minister van buitenlandse zaken David Levy binnenkort (volgens de pers zaterdagavond of volgende week maandag) opnieuw in Jeruzalem verwacht om vaart te zetten achter het voornemen van president Bush nog deze zomer een regionale vredesconferentie bijeen te roepen.

In de boodschap van Baker aan Shamir stelt de Amerikaan Israel voor de Europese Gemeenschap als waarnemer een rol bij het vredesoverleg te laten spelen. Baker heeft deze suggestie gedaan om tegemoet te komen aan de Syrische eis dat vredesoverleg onder auspicien van de VN staat.

Volgens Ma'ariv is de Syrische president eind vorige week in een langdurig gesprek met Baker akkoord gegaan met het Israelische voorstel het vredesoverleg over twee sporen te laten lopen, dat wil zeggen via rechtstreeks overleg tussen Israel en de Arabische landen en via rechtstreekse besprekingen tussen Israel en een (Jordaans-)Palestijnse delegatie. Over de samenstelling van de Palestijnse delegatie zijn de meningsverschillen tussen de partijen nog heel groot, hoewel er eenstemmigheid bestaat om de PLO buiten het vredesoverleg te houden.

Shamir heeft in een vraaggesprek met Al-Hamishmar, waarvan gisteren delen werden gepubliceerd, de Palestijnen in de bezette gebieden volledig zelfbestuur aangeboden dat “meer dan autonomie en minder dan een staat is”. Dit Palestijnse zelfbestuur, gebaseerd op de akkoorden van Camp David, zou gelden voor alle aspecten van het dagelijks leven.

Veiligheid en buitenlandse politiek blijven in Israels handen. Palestijnse persoonlijkheden in de bezette gebieden hebben terughoudend op dit vraaggesprek gereageerd. Zolang niet duidelijk is dat Israel bereid is tijdens overleg over een permanente oplossing 'land tegen vrede' te ruilen, is de voorgestelde tussenoplossing voor de meeste Palestijnen een dooddoener.

Amerikaanse bladen meldden eind vorige week dat Shamir zes weken geleden in Europa een geheime ontmoeting heeft gehad met de Jordaanse koning Hussein. De laatste tijd heeft Shamir verscheidene malen gesproken over terugkeer van Jordanie in het vredesproces. Volgens politieke kringen in Jeruzalem heeft de oorlog in het Golfgebied en de daarop volgende verzwakking van PLO-leider Yasser Arafat in de Arabische wereld nieuwe mogelijkheden voor Jordanie geopend om een politieke rol in de Palestijnse kwestie te spelen. In 1988 trok koning Hussein zijn handen van de Westelijke Jordaanoever af.

Gisteren is Shamir naar Londen gevlogen voor het bijwonen van de opening van de ontwikkelingsbank voor Oost-Europa, waarin ook Israel een kleine aandeelhouder is. In de Britse hoofdstad zal hij een onderhoud hebben met Sovjet-premier Valentin Pavlov. Shamir zal hem vragen de diplomatieke betrekkingen met Israel te herstellen, zodat de Sovjet-Unie met de VS als co-sponsor van een vredesconferentie kan optreden.