Bergers van bij Italie gezonken olietanker bereiden oppompen van de olie voor; Milieubom ligt nu op de zeebodem

ROME, 15 april - De enorme zwarte roetwolken en de tientallen meters hoge vlammen zijn verdwenen, maar het gevaar schuilt nu onder de zeespiegel. Op zeventig meter diepte voor de kust van Arenzano, op een zanderige ondergrond, ligt het wrak van de Cypriotische tanker Haven, met nog vele miljoenen liters olie aan boord: een milieubom waarvan niemand vanmorgen durfde te garanderen dat hij onschadelijk kan worden gemaakt.

Het bubbelt en borrelt boven het wrak. Af en toe komt er wat olie naar boven, maar meestal gaat het om luchtbellen. Onder water wordt met een op afstand bestuurde onderzeeer onderzocht hoe zwaar het schip is beschadigd. Een van de grote vragen is of de laadruimtes waarin nog olie zit, de druk van het water kunnen weerstaan of dat zij zo gehavend zijn dat ze kunnen openbarsten.

Ook de kleppen van de olielaadruimtes worden onderzocht. Als deze nog werken, zullen daar slangen op worden aangesloten om de olie die nog in de tanker zit, naar boven te pompen. Als de kleppen door de brand zijn beschadigd, zal een gat worden geboord in de compartimenten waarin nog olie zit om de olie naar boven te zuigen. Bij eerdere ongelukken met tankers is een dergelijke procedure vaak met succes gevolgd.

Als het weer zo mooi blijft en met een beetje geluk, zullen we geen grote ramp krijgen, zei een van de rampbestrijders vanmorgen voor de Italiaanse radio. De kalme zee en de zeer zwakke wind vergemakkelijken het werk van de bergers. Bovendien zijn de plastic barrieres die de stranden tegen de olievlekken moeten beschermen die bij eerdere explosies in zee terecht zijn gekomen, met kalm weer veel effectiever dan wanneer er hevige golfslag is.

De tanker is donderdagmiddag na een explosie in brand gevlogen. Hierbij zijn zes mensen omgekomen. Volgens een reconstructie op basis van de verklaringen van bemanningsleden deed de explosie zich voor bij het overpompen van olie uit een laadruimte naar een andere.

Tot het moment dat hij zonk is de Haven omgeven geweest door een kring van brandende olie en een rookgordijn van dikke roetwolken. De brand aan boord laaide weer op na nieuwe explosies zaterdag, totdat het schip gistermorgen even na tien uur definitief zonk.

Britse deskundigen op het gebied van olierampen, die in opdracht van de eigenaar van de Haven naar Genua zijn gekomen om de Italianen bij te staan, hebben gezegd dat de aanhoudende brand bijzonder gunstig is geweest. De gevaren voor het milieu van een grote zwarte rookpluim in de lucht zijn minder groot dan die van olievlekken.

Bovendien is de olie die aan boord is gebleven, hierdoor van samenstelling veranderd. De meest vluchtige bestanddelen uit de olie zijn verbrand. De resterende olie is stroperig geworden, bijna caramelachtig, wat het milieuveilig bergen ervan vergemakkelijkt.

Al vrij snel was een groot deel van het schip onder de waterspiegel terechtgekomen. Een van de gelukkigste besluiten van de bergers was om het schip zaterdagmorgen terug te slepen naar ondieper water bij Arenzano, dertig kilometer ten westen van Genua. De boeg van het langzaam zinkende schip kwam hierdoor op de zachte zeebodem, waardoor er nog meer olie kon verbranden. Bovendien was de zeebodem verderop rotsachtig, waardoor het gevaar groter zou zijn geweest dat het schip in tweeen was gebroken.

Volgens vertegenwoordigers van de milieu-organisatie Greenpeace, die regelmatig met een helikopter over het kustgebied vliegen, is de zee over een gebied van 25 vierkante kilometer vervuild. Het gaat daarbij niet om een aaneengesloten olievlek, maar om een soort luipaardvel vol vlekken.

De olievlekken bewegen zich, op de stroming, langzaam in westelijke richting, naar de Franse Riviera. Volgens Greenpeace zou de eerste olie morgen ter hoogte van Montecarlo zijn. Ondanks de barrieres die in zee zijn gelegd, zijn al olie en teer aangespoeld in Italie: zaterdag bij Savona en gisteren op de stranden van Cogoletto, Celle, Varazze en Albisola.

De toeristenindustrie maakt zich grote zorgen over de mogelijkheid van een “zwarte zomer” met olie op de stranden. Er zijn echter nog geen berichten over een massaal afzeggen van reserveringen. Overigens zijn de plastic barrieres die nu dienen om de stranden van de Italiaanse noordwestkust te beschermen, eerder gebruikt om de Adriatische Riviera te vrijwaren van een nieuwe algenplaag.