Nieuwe baas Wereldbank wil publieke zaak dienen

WASHINGTON, 13 APRIL. Preston Lewis, die deze week is benoemd tot president-directeur van de Wereldbank en op 1 september zijn ambt zal aanvaarden, is een van 's werelds topbankiers en een oude vriend van president Bush. Zowel Bush als Preston komen van het patriciaat aan de Noordoostkust van Amerika, het Eastern establishment. Preston heeft aan de Harvard-universiteit gestudeerd.

De directeur van de Wereldbank is traditioneel een Amerikaan, de directeur van het Internationale Monetaire Fonds een Westeuropeaan.

President Bush had niet eens de moeite genomen om de bondgenoten over zijn voordracht van Lewis te raadplegen. Nadat de huidige directeur van de Wereldbank, Barber Conable, begin maart onverwachts zijn aftreden had aankondigd, gaf hij het woord aan de Amerikaanse bewindvoerder bij de Wereldbank, die zei dat Bush voor de opvolging zijn keuze had laten vallen op Lewis. De bewindvoerders waren verrast maar niet verbaasd. Als grootste aandeelhouder van de Wereldbank heeft Amerika van alle landen nog steeds het meeste macht.

De 64-jarige Lewis is op 1 februari gepensioneerd als topman van Morgan's bank, die voor een Amerikaanse bank de wilde jaren tachtig zeer goed heeft doorstaan. Terwijl giganten als Citicorp zich uit de puinhopen van hun financiele overmoed worstelen, heeft het geheimzinnige Morgan met haar exclusieve klantenkring nog steeds het hoogste cijfer voor kredietwaardigheid, triple A, net zo hoog als de Wereldbank. Preston heeft zijn hele veertigjarige loopbaan aan Morgan, de vierde grootste bank van Amerika, gewijd.

Als lid van de invloedrijke Business Council heeft de Republikein Preston altijd goede contacten met politici en topfunctionarissen in Washington gehad. Hij verwaarloosde ook de beleidsmakers van andere landen niet. Voor hij Morgan's topman werd, leidde hij het belangrijke kantoor in Londen. Vanuit New York werkte hij veel met landen in Azie, Latijns-Amerika en in het Midden-Oosten.

Toen de sjah van Iran in 1979 werd omvergeworpen liet Preston Iraanse eigendommen in West-Duitsland als onderpand gebruiken voor leningen aan Iran. In 1984 leidde hij de reddingspogingen voor de grote Continental Illinois bank. En hij overlegde veel met Washington over de schuldenproblemen van ontwikkelingslanden. Als een van de eerste banken zette Morgan 100 procent reserves opzij voor leningen aan ontwikkelingslanden, zodat deze bank nu weinig risico's loopt.

In de jaren tachtig heeft hij de activiteiten van de bank verder gediversificeerd naar geld- en beursgoederenhandel en investeringsbankactiviteiten. Vlak na zijn voordracht voor de Wereldbank verkocht hij zijn aandelen in Morgan op een volgens financiele specialisten zeer gunstig moment. Preston zou tegen Conable hebben gezegd dat hij veel geld had verdiend en zich wilde wijden aan de publieke zaak. Behalve als lid van de centrale bank in New York heeft Preston geen overheidservaring.

Veel topfunctionarissen van conservatieve herkomst zijn gedurende hun tijd bij de Wereldbank veranderd. Barber Conable besteedde veel aandacht aan de rechten en problemen van vrouwen in ontwikkelingslanden.

Na het aftreden van Mc Namara zijn de directeurs van de Wereldbank elkaar snel opgevolgd, zodat de instelling niet altijd met vaste hand kon worden bestuurd. Conable, die geen ervaring had met ontwikkelingslanden en internationaal bankieren, had wel twee jaar nodig om aan zijn nieuwe functie te wennen.

Ook na de reorganisatie door Conable kampt de Wereldbank nog met grote bureaucratie. Wereldbankfunctionarissen leiden met hun hoge, belastingvrije inkomens, een beschermd leven. Slechts een tiende woont in de ontwikkelingslanden zelf. De leningen van de Wereldbank maken geen verlies maar hebben niet altijd het beoogde ontwikkelingseffect.

Conable had veel baat bij zijn contacten met het Congres, zodat de Wereldbank in Washington minder controversieel werd.

Conable's voorganger A.W. Clausen kwam van de Bank of America en had nog nooit echte armoede gezien. In zijn nieuwe functie betrad hij ook voor het eerst van zijn leven een boerderij.