NICARAGUA

Het is niet makkelijk om in Nicaragua een goed beeld te krijgen van de populariteit van non-fictie literatuur. Als er in, bij voorbeeld, kranten al aandacht wordt besteed aan boeken gaat het meestal over dichtkunst of romans. Voor enige indruk van de non-fictie verkoop is men daarom aangewezen op boekwinkels, maar ook die zijn niet makkelijk te vinden. Achter de deuren waarboven het bordje 'Libreria' hangt vind je vaak niet meer dan wat schriften, pennen en een enkele multo-map.

Een uitzondering hierop vormt de Libreria Vanguardia in de hoofdstad Managua. Voor Westerse begrippen is het boekenaanbod hier nog zeer gering, maar in Nicaragua behoort het tot de grootste in zijn soort.

De winkel bevindt zich in een opvallend charmant pand, samen met een klein cafe en een uitgeverij die wordt beheerd door de schrijver Erick Blandon.

Het aanbod van de Libreria Vanguardia is niet erg divers; literatuur over politiek voert er de boventoon. Het populairste boek is volgens Blandon zonder twijfel Adonde va Nicaragua. Perspectivas de una revolucion latinoamericana van de econoom, socioloog en historicus Oscar Rene Vargas. Het boek geeft een brede kijk op de hedendaagse ontwikkelingen in Nicaragua: de politiek, de economie, de kerk en tal van andere onderwerpen komen ter sprake. De populariteit van het boek lijkt vooral toegeschreven te kunnen worden aan het feit dat er veel thema's in behandeld worden die in Nicaragua onderwerp van het publieke debat zijn. Zo behandelt Vargas de verscheidene politieke stromingen in het land sinds de regeringswisseling in april vorig jaar, toen de Sandinisten na ruim tien jaar de macht overdroegen aan de rechtse UNO-regering van president Violeta Chamorro. De auteur stelt dat samenwerking tussen de regering en de Sandinisten de beste perspectieven biedt.

Een ander boek dat goed verkoopt is Diario politico van Pedro Joaquin Chamorro. Hij was de echtgenoot van de huidige presidente, maar werd in 1978 vermoord vanwege zijn verzet tegen de toenmalige dictator Somoza. Chamorro was een van de belangrijkste mensen binnen de oppositie tegen de dictatuur en gaf daarnaast leiding aan de krant La Prensa. Zijn dagboek, dat loopt van februari 1975 tot december 1977, geeft dan ook een aardige persoonlijke kijk van binnenuit op de politieke ontwikkelingen vlak voor de revolutie in 1979. En voor de liefhebbers: in het boek zijn ook de originele geschriften van Pedro Joaquin Chamorro afgedrukt.

Bij de Libreria Vanguardia wordt ook Ensayos sobre la teoria de la universidad van Carlos Tunnerman Bernheim goed verkocht. De schrijver gaat uitgebreid in op de visie dat het wetenschappelijk bedrijf de thuishaven zou zijn van debat en reflectie. De afgelopen weken heeft het boek plots een grote actualiteitswaarde gekregen doordat de regering bekendmaakte flink te gaan bezuinigen op de universiteiten.

Dat leidde tot felle reacties van zowel wetenschappelijk personeel als studenten. Zij stelden dat de kennis die op universiteiten aanwezig is hard nodig is voor de ontwikkeling van Nicaragua, die ook de regering zegt na te streven. Het 'debat' waar Tunnerman Bernheim over schrijft in zijn boek had in de praktijk overigens niet alleen binnen de universiteit plaats, maar ook op straat - bij betogingen - en op de opiniepagina's van de kranten waar krijgshaftige polemieken werden gevoerd.

In Nicaragua is op beperkte schaal ook (vertaalde) buitenlandse literatuur te vinden die niet direct betrekking heeft op de ontwikkelingen in eigen land, maar vaak wel gaat over de 'internationale klassenstrijd'. Een recent vertaald werk dat goed verkoopt is La perestroika, y la nueva mentalidad para nuestro pais y para el mundo entero van Michail Gorbatsjov. Volgens Erick Blandon is er sinds de regeringswisseling een groeiende belangstelling voor politieke theorieen, zowel de klassieke als de meer moderne. En van deze belangstelling pikt ook Gorbatsjov een graantje mee.

Voor de jeugd zijn er wat educatieve boeken te vinden. Veelgevraagd is nu Ortografia fundamental van Fidel Coloma Gonzalez. In het boek dat pas begin van dit jaar uitkwam, wordt op systematische wijze de spelling van het Spaans behandeld. In Nicaragua is nog altijd zo'n dertig procent van de bevolking niet in staat om te lezen of te schrijven, ondanks de alfabetiseringscampagnes die in de jaren tachtig zijn gevoerd.

Ook het kookboek La cocina practica van Olga de Trejos is een voorbeeld van een a-politiek werk dat goed verkoopt. De eerste druk dateert al uit 1968 en in 1988 rolde het boek voor de laatste maal van de persen. Volgens de flaptekst telt deze Nicaraguaanse klassieker op kookgebied precies 1736 recepten die allemaal zijn geselecteerd op hun voedingswaarde.