Chileense president: armoede is gevaar

SANTIAGO, 13 april - Chili heeft de gezondste economie van Latijns-Amerika, maar een kwart van de bevolking leeft in armoedige tot zeer armoedige omstandigheden.

Wanneer daar niet op afzienbare termijn een oplossing voor komt, bestaat het gevaar voor polarisatie van de samenleving en wordt de democratie opnieuw bedreigd. Dat zegt de Chileense president Patricio Aylwin, die volgende week maandag en dinsdag een officieel bezoek brengt aan Nederland, vandaag in een vraaggesprek met NRC Handelsblad.

De president is het eerste democratisch gekozen Chileense staatshoofd sinds 1973, toen het leger onder leiding van generaal Pinochet de regering van de socialistische president Salvador Allende omver wierp.

“Het exces aan ideologie van de extremisten die hem steunden en de polarisatie in de Chileense maatschappij hebben geleid tot een mislukking”, aldus Aylwin. “Het saldo is dus negatief, zonder dat ik wil zeggen dat er helemaal geen goede dingen waren, maar die schieten me op dit moment niet te binnen.”

Als belangrijkste taak ziet Aylwin, naast het opheffen van de armoede in Chili, een ingrijpende hervorming van “het rigide juridische systeem” dat door Pinochet in de grondwet is verankerd.

Dat systeem maakt het zeer moeilijk, meent Aylwin, om diegenen te berechten die tijdens de dictatuur (1973-1990) schendingen van de mensenrechten hebben begaan. Politiek is de kunst van het haalbare”, aldus de president. “Zonder gerechtigheid is een algehele verzoening niet mogelijk, maar in deze wereld is het recht niet altijd perfect.

Het kennen van de waarheid houdt al een beetje gerechtigheid in. Publikatie van de namen van de slachtoffers, tegemoetkomingen aan hun nabestaanden, en het identificeren van de schuldigen, ook als die daarna niet worden gestraft, zijn eveneens vormen van gerechtigheid.''

Aylwin erkent wel dat de economische politiek van de regering Pinochet, in de laatste jaren, het land in een aantal opzichten gunstig heeft beinvloed en ziet dat als een goede basis voor de huidige fase, “maar dat is geen kwestie van dankbaarheid”.

De Chileense president prijst Nederland voor de rol tijdens het vorige bewind. “Van Nederlandse zijde hebben wij, de Chileense democraten, veel samenwerking ondervonden. Er was sprake van grote gastvrijheid en van solidariteit met de ballingen, terwijl de Nederlandse regering ons op verschillende manieren hulp heeft geboden.”