Belgie staat voor derde fase van hervorming staat

BRUSSEL, 13 april - Met de indiening van een discussiestuk aan de vijf vice-premiers in het Belgische kabinet heeft premier Wilfried Martens gisteren het gesprek over de derde fase van de staatshervorming geopend.

Die derde fase behelst onder meer het recht van de gewesten en gemeenschappen om internationale verdragen te sluiten, de herziening van het Belgische parlementaire systeem en de afschaffing van het zogeheten dubbelmandaat, de praktijk dat een volksvertegenwoordiger lid is van verschillende vertegenwoordigende organen.

In zijn suggesties voor de afronding van de derde fase, een vereiste uit het regeerakkoord van 1988, stelt Martens voor om de rechtstreekse verkiezing van vertegenwoordigers in de deelparlementen - de Vlaamse raad, de Waalse gewestraad en de Franse gemeenschapsraad - onderdeel te maken van de grondwet. Ook zou moeten worden vastgelegd dat de deelparlementen zelf kunnen beslissen over het aantal leden daarvan.

Wat betreft de hervorming van het tweekamersstelsel stelt Martens een specialisatie van Kamer en Senaat voor. Ook daarvoor zullen bepaalde artikelen uit de grondwet moeten worden gewijzigd. Voorstellen daartoe zullen op het einde van de huidige regeringsperiode, eind dit jaar, worden ingediend. Over het opheffen van de Senaat, waarvan in een eerder stadium sprake was, reppen de voorstellen van Martens overigens niet.

Martens meent dat het aantal te wijzigen grondwetsartikelen wellicht nog moet worden uitgebreid, reden waarom hij zich afvraagt of de grondwetshervorming van het parlementaire stelsel nog wel mogelijk is binnen de huidige regeerperiode.

Het meest concreet in de voorstellen van Martens zijn de grondwets- en wetswijzigingen die betrekking hebben op het ius tractati - het recht om verdragen te sluiten - dat de federale raden krijgen. De voorbereiding daarvan bevindt zich dan ook in een vergevorderd stadium.

In een voorlopig reactie op de voorstellen van Martens zei vice-premier Hugo Schiltz (begroting) van de Volksunie gisteren dat het voorstel een “vertrekbasis” voor verdere bespreking is. De Volksunie is de coalitiepartner die steeds het felst heeft aangedrongen op voltooiing van de Belgische staatshervorming in de huidige regeerperiode, en daar zelfs haar deelname aan de coalitie van afhankelijk heeft gemaakt.