Referendum over staatsvorm van Joegoslavie

BRDO PRI KRANJU, 12 april - De presidenten van de zes Joegoslavische republieken hebben gisteren besloten voor 31 mei in vijf van de zes Joegoslavische republieken een referendum te houden waarbij de Joegoslaven kunnen kiezen tussen de huidige 'federale staat Joegoslavie' en een 'gemeenschap van zelfstandige, soevereine en onafhankelijke staten'.

De presidenten zullen volgende week besluiten hoe het referendum zal worden uitgevoerd. In Slovenie werd in december al een referendum gehouden, waarin de Slovenen zich uitspraken voor een onafhankelijke Sloveense staat.

Ook stemden de presidenten in met een voorstel van de Sloveense president Milan Kucan dat de parlementen van de overige republieken zich deze maand uitspreken over het Sloveense besluit zich van Joegoslavie af te scheiden. De Kroatische president Franjo Tudjman en zijn Servische ambtgenoot Slobodan Milosevic maakten bekend dat zij overeenstemming hebben bereikt over de vorming van een gezamenlijke commissie die een oplossing moet zoeken voor de meningsverschillen tussen de beide republieken, “die een belangrijke oorzaak zijn van de huidige crisis in Joegoslavie”.

De presidenten ontmoetten elkaar gisteren voor de derde keer om te overleggen over de toekomst van Joegoslavie. Tijdens de persconferentie na afloop werd duidelijk dat er nog onenigheid bestaat over de wijze waarop het referendum moet worden uitgevoerd. Milosevic, die een voorstander is van de huidige federatie, verdedigt een referendum onder de “volkeren” van Joegoslavie. Het gevolg daarvan zou zijn dat in Kroatie en Bosnie alleen met instemming van de Servische minderheden de zelfstandigheid van deze republieken kan worden uitgeroepen. Tudjman stelt voor dat de stem van de meerderheid van de burgers in een republiek doorslaggevend moet zijn voor de toekomstige status van die republiek. Tudjman wordt daarbij gesteund door de leiders van Slovenie, Bosnie en Macedonie.

De president van Bosnie, Alija Izetbegovic was gisteren niet op de persconferentie aanwezig. “Vanwege dringende verplichtingen is Izetbegovic gedwongen voortijdig naar Sarajevo terug te keren”, aldus een korte verklaring die gegeven werd aan het begin van de persconferentie. Hoewel er geen reden werd gegeven voor het vroegtijdige vertrek van Izetbegovic, wordt aangenomen dat een besluit van zes gemeentes in deze republiek, waar overwegend Serviers wonen, zich aan te sluiten bij de “Servische autonome regio” Krajina in Kroatie, de aanleiding was voor het overhaaste vertrek van de president van Bosnie. De Serviers in Krajina streven naar een aansluiting bij de republiek Servie.