Mosseloogst in gevaar door gebrek aan zaad

MIDDELBURG, 12 APRIL. De Zeeuwse mosselkwekers hebben vanmorgen, voor het eerst in de geschiedenis, besloten niet op mosselzaad-vangst te gaan. Dit voorjaar is er, door onbekende oorzaak, geen zaad gevallen in de Waddenzee en Oosterschelde.

Het zaad is de basis voor de mosseloogst in de komende jaren. Door het ontbreken ervan dient de Zeeuwse mosselbranche zich voor te bereiden op slechte tijden.

Ook dit jaar is het aanbod van mosselen al krap. Naar verwachting komt er slechts 40 miljoen tot 45 miljoen kilo Nederlandse mosselen op de markt. Dat is ruim de helft minder dan in andere jaren, toen er gemiddeld 100 miljoen kilo beschikbaar was.

Volgens voorzitter J. Louwerse van de Visserijvereniging Yerseke loont het niet de moeite uit te varen voor de vangst van mosselzaad “als je van tevoren weet dat er toch niets te halen valt. Bovendien zouden we ons dan de woede op de hals halen van de milieubeweging. Die zou zeggen dat we onnodig de bodem overhoop halen”. De kwekers hopen dat in juli alsnog broedsel wordt geboren, zodat dit kan worden opgevist.

De meeste Nederlandse consumptiemosselen beginnen hun leven in de Waddenzee. Na een jaar worden ze opgevist en in de Oosterschelde uitgezet; een half tot een jaar zijn ze geschikt voor consumptie. De mosselen die deze zomer oogstklaar hadden moeten zijn, zijn voor een groot gedeelte vorig jaar tijdens de stormen van de kweekpercelen gespoeld. Bovendien hebben eidereenden in de Waddenzee grote hoeveelheden opgegeten. De aanvoer van import-schelpdieren uit Denemarken en Duitsland kan de klappen maar gedeeltelijk opvangen.

Louwerse van de visserijvereniging verwacht niet dat de kweekbedrijven na een jaar al in de problemen komen. Over het algemeen beschikt men over goede reserves. Wel zal, denkt hij, de werkgelegenheid fors teruglopen. “Rond oktober zal de vloot voor 100 procent aan de wal liggen. Werknemers die dit werk van kindsbeen af aan doen, moeten dan in de WW.” De mosselkweek biedt werk aan ongeveer 250 mensen. De mosselbranche levert in Yerseke in totaal 1500 a 2000 arbeidsplaatsen op.

Ook in de mosselhandel zijn de vooruitzichten slecht. “Ik verwacht”, zegt bijvoorbeeld voorzitter S. Zoeteweij van de Vereniging van Mosselhandelaren 'De Mosselhandel', “dat mijn bedrijf over het hele jaar op 55 procent van zijn capaciteit zal draaien. We zullen blij mogen zijn als we quitte spelen.” Ook Zoeteweij gaat ervan uit dat in de mosselhandel veel minder arbeidskrachten nodig zullen zijn.

Hoe het komt dat de mosselen dit seizoen bijna geen zaad loslaten, is een van de mysteries der natuur. “Ook de biologen hebben er geen antwoord op”, vertelt mosselkweker Louwerse. “Zelf hebben we het idee dat het te maken heeft met het klimaat in de winter: voor een goede zaadval heb je strenge winters nodig.”

Wanneer de malaise aanhoudt, verwacht Louwerse dat ook de mosselkwekers en handelaren in de problemen komen. Met het oog op de slechte perspectieven hebben de mosselbedrijven besloten dit jaar niet mee te werken aan de traditionele mosseldagen. Deze dagen trekken zomers in Yerseke 40.000 tot 60.000 bezoekers. Een van de publiekstrekkers was altijd het gratis uitdelen van mosselen. “Er is dit jaar geen enkele reden tot feestvreugde”, zo vindt J. van Velzen van het organiserend comite. “Bovendien is het zinloos reclame te maken voor mosselen, als je ze vervolgens amper kunt verkopen.” Naar verwachting wordt de prijs van de mosselen deze zomer erg hoog.