Beurs maakt zich op voor steekspel met Chamotte Unie

AMSTERDAM, 12 APRIL. Amsterdam financieel centrum krijgt er een nieuw beursfonds bij met een maatschappelijk kapitaal van 2,5 miljard gulden: in potentie een versterking van de top-tien van de beursgenoteerde ondernemingen. Dat zou normaal een reden zijn om ten kantore van beursvoorzitter baron Van Ittersum de champagne koud te zetten.

Maar daarvan was geen sprake toen deze week bekend werd dat het hier beleggingsmaatschappij Chamotte Unie betreft. Integendeel: de Amsterdamse effectenbeurs zit lelijk met de kwestie in haar maag en de Vereniging van effectenbezitters spreekt zelfs ronduit van “een schandalige vertoning”.

Chamotte Unie is het nieuwste financiele konijn dat uit de hoed van de Italiaan Florio Fiorini wordt getoverd en ter beurze is men niet zo gecharmeerd van diens voorstellingen. Het vorige spektakel van Fiorini viel dan ook lelijk in het water door toedoen van de beurs. Toen betrof het het beursfonds Bobel, dat voor Fiorini voorbestemd was als houdstermaatschappij van diens “Europese mediaconcern”. Bobel, tot dan toe een betrekkelijk onbetekenend beleggingsallegaartje, zou een maatschappelijk kapitaal krijgen van 1,5 miljard gulden.

Daarvan kwam echter niets terecht. De beurs haalde het fonds oktober 1989 uit de officiele notering wegens het verstrekken van onvoldoende informatie: er diende een volledige prospectus op tafel te komen en die kwam niet. Net zo min als het Europese mediaconcern van Fiorini en diens illustere metgezel en zakenpartner Giancarlo Parretti.

Een vervelende ervaring voor huisbankier Credit Lyonnais Bank Nederland (CLBN), die behalve als belangrijkste financier ook optrad als het beurslid dat de omvorming van Bobel begeleidde. Vervelend ook voor ing. J.J. Kraaijeveld van Hemert, die zich nog zo kwaad had gemaakt over de kritische vragen van de pers ten aanzien van het zakelijke verleden van het Italiaanse duo. Dat bestond bij Fiorini uit betrokkenheid bij de ondergang van de roemruchte Banco Ambrosiano en bij Parretti uit meerdere aanvaringen met justitie, die eerder dit jaar resulteerde in een veroordeling in hoger beroep tot bijna vier gevangenisstraf wegens een frauduleus verlopen faillissement.

De enige die opgelucht ademhaalde was het beursbestuur. Op het Damrak werd al tijden met argusogen gekeken naar de mistige transacties met de beursfondsen die toen nog onder de vlag van SASEA opereerden op de Amsterdamse beurs: Chamotte, Bobel, Melia International en ICA Holding. De onhandigheid van de Italianen had hen moeiteloos een alibi verschaft eens krachtig op te treden. Bobel verdween in de strafhoek en voorkomen werd dat Amsterdam als het Europese sufferdje te boek werd gesteld.

De nare ervaring met Bobel heeft Sasea er niet van weerhouden alsnog een poging te ondernemen tot het spectaculair omvormen van een fonds.

Chamotte Unie moet de spil worden van de onroerend goed beleggingen die het Zwitserse fonds gezamenlijk met de Italiaanse Cabassi groep (oude zakenpartners van Fiorini) op wil zetten. Het hoe en waarom van deze ingewikkeld ogende transactie zal binnenkort bekend worden gemaakt.

Wijs geworden door hun eerdere ervaring met de beurs zullen Fiorini en vooral begeleidend beurslid CLBN deze keer beter op hun tellen passen.

Dat kan nog een interessant steekspel opleveren want de beurs en ook de toezichthouder STE zijn Fiorini's Sasea-activiteiten liever kwijt dan rijk en zullen iedere misstap aangrijpen om in actie te komen.

Maar de beurs realiseert zich knarsetandend dat als aan alle formele vereisten wordt voldaan, er weinig mogelijkheden zijn om de plannen te blokkeren. Dan rest slechts een eindeloos traineren in de hoop dat Fiorini alsnog de moed opgeeft.

De Vereniging van effectenbezitters (VEB) hoeft zich minder terughoudend te betonen in zijn reactie op de plannen met Chamotte Unie. “Ik vind het allemaal even schandalig wat er bij Sasea gebeurd”, stelt mr. R.A.E. de Haze Winkelman, directeur van de belangenorganisatie. “Maar bij Chamotte Unie is het bijna niet denkbaar dat het nog slechter kan, dus met nieuwe partners er bij zou je - negatief geredeneerd - alleen nog maar kunnen zeggen dat het wel vooruit moet gaan.”

De VEB noemt de huidige Sasea-fondsen op de beurs (Bobel, Chamotte en Melia International) “uiterst speculatief”. Al jaren hamert de vereniging op de uiterst ingewikkelde transacties die binnen het Sasea-netwerk plaatsvinden en die zo op het eerste oog vooral bedoeld zijn voor het creeren van boekhoudige winsten en het kunstmatig oppompen van balansen.

Daar komt volgens De Haze Winkelman nog eens bij dat Sasea zelf in financiele nood is. Bobel, dat inmiddels weer terug is in de notering, bestaat dan ook vrijwel nog uitsluitend uit een lening van 165 miljoen gulden aan de Zwitserse moedermaatschappij. Van het uitvoeren van “investeringsstrategie” - voorwaarde voor de terugkeer van Bobel - werd sinds de presentatie eind vorig jaar niets meer vernomen.

En als laatste punt dat een investering in de Sasea-fondsen tot een risicovolle aangelegenheid maakt is de hechte verwevenheid met de aktiviteiten van Fiorini in Parretti in de VS. Het duo nam daar voor 1,3 miljard dollar de filmstudio MGM-UA over, maar ziet zich nu geplaatst voor een faillissements-claim van een aantal crediteuren.

“Als de zaken in Zwitserland of Amerika omvallen, kunnen de Nederlandse fondsen meegetrokken worden”, waarschuwt De Haze Winkelman.

De katalysator wordt bij haar bemiddelingsactiviteiten niet verbruikt; de reagerende moleculen binden tijdelijk aan het oppervlak van de katalysator en laten uiteindelijk ook weer los. De katalysator (kortweg kat) keert weer terug in de oorspronkelijke toestand. Wel raakt het oppervlak op den duur bedekt met storende componenten (giften) waardoor de katalysator inactief is geworden.