Actie Twentse gokverslaafden voor lotgenoten

ENSCHEDE, 12 april - “In mijn laatste stadium liep ik met honderd rijksdaalders op zak. Da's een hoop ijzer. Maar je hebt het er voor over. Als je telkens maar moet wisselen, kunnen de mensen je in de gaten houden. Ze gaan tegen je praten, opmerkingen maken. En sociale contacten is wel het laatste waar je behoefte aan hebt. Je wilt geld hebben om te spelen en verder geen gezeur.”

Herman is achter in de veertig en hij heeft precies vijfentwintig jaar van zijn leven besteed aan gokken. Hij was, zegt hij wrang lachend, een van de eersten in Nederland die verslaafd raakte aan fruitmachines en heeft alle stadia doorlopen: van het kapotte huwelijk tot de ontwenningskliniek. Hij was een voorloper van wat zich de laatste jaren als een steeds groter maatschappelijk probleem doet kennen: gokverslaving.

Herman is nu actief in een van de groepen van Gamblers Anonymous in Twente. Door medewerkers van die zelfhulpgroepen is dezer dagen de stichting Anonieme Gokkers Oost-Nederland opgericht, die een grote publiciteitscampagne gaat opzetten om gokkers te bewegen wat aan hun probleem te doen. De drie grote Twentse gemeenten betalen daaraan mee.

Het aantal verslaafden in Twente wordt geschat op 2.000. Dat zijn de zware gevallen, mensen die tussen de 150 en 600 gulden per dag in een machine gooien. Er staan er in Nederland in cafetaria's, gokhallen en cafes zo'n 70.000 en volgens ingewijden heeft elke machine gemiddeld twee verslaafden.

Die relatie mag je wel bijna letterlijk zo leggen, vertelt Herman. “Elke verslaafde heeft een favoriete kast. Daar bouw je een relatie mee op. Je gaat 'm menselijke trekjes geven. Ik vertelde van die van mij bijvoorbeeld dat-ie een driewekelijkse cyclus had. Drie weken vroeg-ie geld, daarna betaalde hij uit. Onzin natuurlijk, maar ja.”

Het begint met een gulden om te kijken hoe dat spelletje werkt en dan pakt het je. Je zoekt een favoriete stek ('geen cafe's, da's vast volk, die gaan je kennen') en van lieverlee breng je alles wat je verdient naar de kast. Je denkt: mijn pech is maar tijdelijk. Ik moet toch slimmer zijn dan die stomme machine, vandaag moet het lukken!

Maar de kast is natuurlijk slimmer. Er komen hinderlijke vragen, van thuis, van de werkgever. 'Moeder de vrouw' steunt je tot ze er zelf aan onderdoor gaat, je huwelijk gaat kapot en de zaak escaleert. “Tot je op een bepaald moment gaat terugvechten.”

In Hermans geval gebeurde dat via een verblijf van vier maanden in een ontwenningskliniek en daarna de zelfhulpgroep van Gamblers Anonimous, van waaruit nu dus de stichting is opgericht. “Een juridisch jasje”, zegt secretaris K. Kaspers, “om zelfs maar de schijn te vermijden dat er gefraudeerd zou kunnen worden met het geld dat we krijgen.”

'Verliezers willen altijd winnen', is het eerste deel van de leus waarmee aan de weg getimmerd gaat worden. 'Maar je kunt het niet alleen', het tweede.