Volkerenonrecht

Zelden hebben we een duidelijker demonstratie meegemaakt van het zogeheten volkerenrecht. Er geldt slechts een verbod: Gij zult geen landen veroveren. Verder mogen regeringen alles doen met hun onderdanen.

Irak zondigde tegen het verbod en werd terecht bestraft. Bij de afwikkeling van deze zaak worden Irak allerlei ingrijpende voorwaarden opgelegd. Maar hoewel de soldaten van Saddam Hussein dagelijks duizenden Koerdische mannen, vrouwen en kinderen afslachten werd desondanks niet in de VN resolutie van 3 april jongstleden geeist dat hiermee onmiddellijk wordt gestopt op straffe van hervatting van de bombardementen op de Iraakse legermacht. Kennelijk vormen de Koerden geen volk met de bijbehorende rechten, netzomin als de joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Juristen kunnen haarfijn uitleggen dat Saddam Hussein volkenrechtelijk niets te verwijten valt: de massamoord op de Koerden is een zogenaamde binnenlandse aangelegenheid. Deze juristen vergeten twee dingen. Ten eerste moet formeel recht in overeenstemming zijn met het rechtsgevoel in brede lagen van de bevolking. Ten tweede is recht aan verandering onderhevig, vooral in crisissituaties. Juist nu de machtsmiddelen nog aanwezig zijn dient de wereld niet toe te laten dat Saddam Hussein zijn gang blijft gaan. Als de wereld nu faalt dan weten de Stalins, Ceausescu's en Pol Pots van de toekomst dat ze hun bevolkingen ongestraft kunnen terroriseren.

Maar dit alles gaat de verbeeldingskracht van onze eigen politici verre te boven. Als mr. J.S.L. Gualtherie van Weezel het Koerdische probleem niet belangrijker vindt dan het Palestijnse (NRC Handelsblad, 3 april) dan toont hij aan niet te beseffen dat op dit moment iedere dag meer Koerden worden uitgemoord dan Palestijnen in de hele afgelopen twintig jaar.

Maar kwantitatief denken is meestal niet de sterkste kant van juristen. Of heeft het ermee te maken dat de Koerden niet zoals de Palestijnen worden geleid door een praatjesmaker als Arafat en regelmatig vliegtuigen hebben gekaapt om de aandacht te trekken?