Schandaal bedreigt Frans kabinet niet

PARIJS, 11 april - De Franse Nationale Vergadering stemt vandaag over een motie van wantrouwen, die door de rechtse oppositie is ingediend omdat de regering van premier Michel Rocard de “onpartijdigheid van de staat en de onafhankelijkheid van de justitie” niet meer zou respecteren. De regering zal de stemming overleven, omdat de communisten zich van een politiek oordeel onthouden over een nieuwe affaire die inmiddels bekend staat als die van de 'kleine rechter'.

De kleine rechter is Thierry Jean-Pierre, rechter-commissaris in Le Mans, die afgelopen weekeinde met een politiek-publicitaire coup de theatre voor een opwindend vervolg zorgde in de affaire van de 'occulte financiering' van de laatste verkiezingscampagne van president Mitterrand, die de socialistische partij als een spook blijft achtervolgen.

De rechter werd prompt geschorst, wat de rechtse en centrumpartijen hoog opnamen omdat ze daarin de hand zagen van minister van justitie Nallet, die drie jaar geleden financieel verantwoordelijk was voor Mitterrands campagne. Dinsdag kwam het in de Nationale Vergadering tot een tumultueus debat dat bijna in fysiek geweld ontaardde nadat staatssecretaris Kiejman de rechtse oppositie ervan had beschuldigd de 'kleine rechter' voor haar politieke karretje te hebben gespannen.

Bodes en partijgenoten moesten Kiejman tegen boze afgevaardigden in bescherming nemen.

In broederlijke vereniging dienden de RPR (gaullisten), UDF (liberalen) en UDC (centrum) een motie van wantrouwen in. Een groep gaullisten richtte dezelfde dag een comite 'Democratie in Gevaar' op.

De rechtse oppositie was al een dag eerder in woede ontstoken toen bleek dat een omstreden wetsontwerp over de territoriale administratie slechts met een stem meerderheid was aangenomen. Een socialist had uit naam van een afwezige centrum-afgevaardigde voor gestemd, hoewel zijn collega zou hebben laten weten dat hij zich van stemming wilde onthouden.

De vaudeville in het parlement is nog maar kinderspel in vergelijking tot de politiek-publicitaire coup van rechter Jean-Pierre. De jonge magistraat uit Le Mans is oprichter van het 'Forum van de justitie', een soort actiegroep met als bekendste lid politie-inspecteur Gaudino.

De laatste was belast met het onderzoek naar de onregelmatigheden in de financiering van de verkiezingscampagne van president Mitterrand in 1988. Gaudino werd daarbij herhaaldelijk door 'hogere kringen'

afgeremd, schreef een boek vol pijnlijke onthullingen en werd prompt geschorst.

De rel rond Gaudino had politiek weinig weerslag. Niet alleen de socialistische maar ook andere politieke partijen maken zich in Frankrijk schuldig aan wat veelal 'occulte financiering' wordt genoemd. In 1990 aanvaardde het parlement een wet waarbij amnestie werd verleend voor onregelmatigheden bij de verkiezingscampagne van 1988. Voor de 'kleine rechter' was de kous daarmee niet af, zoals hij duidelijk maakte in een brief aan de minister van justitie (toen nog niet Nallet) waarin hij zich beklaagde over “verval van de justitie”.

De rechter-commissaris Jean-Pierre kwam de afgelopen maanden via een routine-onderzoek over arbeidsongevallen uit bij de projectontwikkelaar Urbatechnic, die een sleutelrol heeft vervuld bij de financiering - met behulp van valse facturen - van Mitterrands campagne. In de Parijse kantoren van Urba bevinden zich volgens inspecteur Gaudino bepaalde dossiers die zeer belastend zouden zijn voor de financiele trucs van de socialisten, die - het zij nog eens herhaald - in 1988 Henri Nallet, de huidige minister van justitie, als penningmeester van de verkiezingscampagne hadden.

In zijn solitaire strijd tegen het verval meldde Jean-Pierre zich zondagochtend, vergezeld van enige politieagenten, bij het hoofdkwartier van Urba met de bedoeling daar een huiszoeking te verrichten. Enkele uren daarvoor was hij echter van het onderzoek ontheven door zijn superieur in Le Mans, wat hij van de politie te horen kreeg. Jean-Pierre achtte die informatie “niet officieel”, bestelde een sleutelmaker die het slot forceerde en op verzoek verving door een ander. Vervolgens werd de pers gealarmeerd, die zich met kleurige verslagen van zijn taak kweet. De coup was geslaagd. Een dag later ontfermde de gerechtelijke politie zich over de 'hete'

Urba-dossiers. Volgens minister van justitie Nallet is de kleine rechter van zijn taak ontheven door de presidente van de rechtbank in Le Mans, maar de oppositie vermoedt dat deze daartoe opdracht heeft gekregen van zijn hoogste bazen op het ministerie, in casu van de minister zelf. Nallet meent op zijn beurt dat er sprake is van 'politieke manipulatie' omdat van de groepering 'Forum van de justitie' behalve de kleine rechter zelf ook een zekere Thierry Pfister lid is. En Pfister is de uitgever van de bestseller 'Het onmogelijke onderzoek' van politie-inspecteur Gaudino.

De 'juridische western' (Nallet) van rechter Jean-Pierre eindigt met een politieke sisser: dank zij de communisten blijft de regering in het zadel. Maar de rechtse oppositie maakt zich op voor een vervolg: de 'onpartijdigheid van de justitie' blijft een mooi thema voor politieke actie en aan 'affaires' is in Frankrijk geen gebrek.